Sunday, May 20, 2018

World Kachin Conference Ndau Shabra Laika


Read more »

Kachin Alliance Ningbaw Nsang Gum San a Shatsam Mungga, World Kachin Conference.


Read more »

Friday, May 18, 2018

Mung dan Up mayu ga

An hte Kachin ni gaw mungdan rai n up sha ga ai majaw
nam chyim ,namta rai nhkrup sha yu nga ga ai,

Mungdan hpe up sha laiwa sai ni gaw dai dwi sau ai nam chyim nam ta, sha-oi ntsin lu sha nam chyim chye na majaw galoi nkam tat ,ladat amyu myu,lanyet amyu myu,tsigut hte nan gut, mung dan up na hpe sha nyan hpaji daw nga ma ai hpe mu lu nga ai,

Malaysia na Dr. Mahahti wa asak 92 ning du tim pyi power naw lung jum nga ai,Malaysia mung dan hpe 22 ning,mung up ning baw 4 lang up lai wa nna ya kalang bai up lu sai rai nga ai.Shi lak htak hta hpaga yum ga kaja nna sut su dik ten mung rai sai.
American Billionaire George Soros wa a ladat majaw 1997 ning na Malaysia hpa ga gat lawk hkrat ,ginchyum chyat ten pyi laidi lu ai ladat nga lu ai.Mungdan ting na gum hpraw hpe hpaida wang hpaw nna lahkawn la,gum hpraw bai chyai jang kalang ta mung dan ting na hpaida wang ni pat kau re ten ladaw hta Malaysia kaw nga lawm yu sai,

Ning baw Kaba Maran Brang seng a prat hta Dr mahahti hte matut nna Kachin ni Malaysia kaw jawng mai lung na lam mung jahta yu sai lam na ga ai.

An hte Kachin ni maigan mung dan kaba de law law pru hkawm sa nna nga pra ,hpaji sharin lu na ,ginjang mung Malaysia kawn bu htawt ai gaw lawdik rai nga ai.

Myen ni mung dai hku sha rai nga ai,power madu nna yawng hpe dip chyup sha nga ai.

An hte Kachin ni mung gara ladat hku rai tim mungdan up lawm lu hkra gaw ten tup ladat shaw ra na rai?
Mung dan up madu mai ai baw hpaji law law sharin hka ja la ga law.

https://en.wikipedia.org/wiki/Mahathir_Mohamad

Read more »

Moi Jew amyu sha ni hpe mung daini an hte hpe zawn shamyit tim Daini na ten grau pyi ja mat sai

NTD Inspired Life
· 
This apartment has not been opened since 1939. After 70 years, it revealed an unbelievable surprise!

Read more »

World Kachin Conference Washington D C

Read more »

Tuesday, May 15, 2018

Sut Seng Htoi Lahtaw Hpau Yam ပြည်သူတွေအတွက် တိုက်ပွဲဝင် ကချင်အမျိုးသမီးငယ်တဦး

http://burmese.dvb.no/archives/269882
ကချင်ပြည်နယ်၊ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်က အစိုးရရုံးဘေးမှာ ကချင်လူငယ် ၃၀၀ ကျော် လောက်ကို အားမလျှော့ဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက်  ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ကြဖို့ ကချင်တိုင်းရင်းသူ အမျိုးသမီးလေးတဦးက လက်ကိုင်စပီကာနဲ့ ဆော်သြနေပါတယ်။
လူငယ်တွေ အားတင်းထားကြဖို့နဲ့ တောင်းဆိုချက်မရမချင်း အကြမ်းမဖက်တဲ့ နည်းလမ်းနဲ့ ဆက်လက်တောင်းဆိုသွားမယ် ဆိုတာကို သူက ကချင်ဘာသာနဲ့ နှိုးဆော်နေတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
သူကတော့ အသက် ၂၄ နှစ်သာရှိသေးတဲ့ ကချင်လူငယ်အမျိုးသမီး တနိုင်းသူ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၉၃ ခုနှစ်မှာ တပ်မတော်နဲ့ ကေအိုင်အေတို့ တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်နေတာကြောင့် မိဘတွေက သူ့ကို စစ်ဘေးရှောင်နေရင်းကနေပဲ တနိုင်းချောင်းနားမှာ မွေးဖွားခဲ့သူဖြစ်ပြီး  ၂၀၁၈ ခုနှစ်မှာတော့ စစ်ဘေးကြောင့် ပိတ်မိနေတဲ့ ပြည်သူတွေကို အမြန်ဆုံး ကယ်ထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုနေတဲ့ သပိတ်စခန်းက ခေါင်းဆောင်တဦး ဖြစ်လာပါတော့တယ်။
ကချင်လူငယ်အမျိုးသမီး မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ဆက်နွှယ်တဲ့ လောကကို မရောက်ခင် ကချင်ပြည်နယ်မှာ လူသိများတဲ့ အဆိုတော်တဦး ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
မုံရွာတက္ကသိုလ်မှာ စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှု ဘာသာအဓိကနဲ့ ပညာသင်နေဆဲမှာပဲ ပထမနှစ်မှာ သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက်နဲ့ ပေါင်းပြီး JUNG ဆိုတဲ့အဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ ‘ရွေ့လျားတဲ့အချစ်’ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတဲ့ သီချင်းခွေကို အသက် ၁၇ နှစ်အရွယ်မှာ ထုတ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
“သူငယ်ချင်းသုံးယောက်ပေါင်းပြီး ဆိုဖြစ်ခဲ့တာပေါ့။ ရန်ကုန် studio D မှာ သွင်းဖြစ်တယ်။ တော်တော်ငယ်သေးတယ်။ အဲဒီတုန်းက ၁၈နှစ်တောင် မပြည့်သေးဘူး။ ကလေးတွေပဲဆိုတော့ ထုတ်လုပ်သူကလည်း ကောင်းကောင်းမလုပ်ပေးဘူး။ ပိုက်ဆံသိပ်မရတော့ ကောင်းကောင်း မလုပ်ပေးခဲ့ဘူး”လို့ သူက ပြောပါတယ်။
စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ မုံရွာတက္ကသိုလ်ကနေ ဘွဲ့ရပြီးနောက်မှာတော့ ထိုင်းနိုင်ငံ ချင်းမိုင်မြို့ကို သွားရောက်ခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး၊ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ နိုင်ငံရေး အကြောင်းအရာတွေကို လေ့လာသင်ယူဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ငယ်စဉ်ကတော့ ဆရာဝန်တဦးဖြစ်ချင်တဲ့ ရည်မှန်းချက်ရှိတဲ့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ဟာ နိုင်ငံရေးလောကကို ဝင်ရောက်ဖို့ တခါမှတော့ မစဉ်းစားခဲ့မိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကချင်လူငယ်ထု သပိတ်စခန်းဟာ သူ့အတွက် နိုင်ငံရေးလောကကို ဝင်ရောက်စေဖို့ ခွန်အားဖြစ်စေတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
“စီးပွားရေးလုပ်ပြီး သီချင်းဆိုချင်တာပါ။ ဒါပေမယ့် ကချင်မှာ ဖြစ်နေတာတွေက အစ်မကို ဒီလောကထဲ တိုးဝင်ဖို့ တွန်းအားပေးနေသလိုပဲ။ မိန်းကလေးတဦးအတွက်က နိုင်ငံရေး အလုပ်ဆိုတာ အန္တရာယ်များတယ်။ ကိုယ် စကားတခွန်း မှားလိုက်တာနဲ့ အချိန်မရွေး အဖမ်းခံရတဲ့ အနေအထား ရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုလို ပြည်သူတွေ ဒုက္ခရောက်တာ မြင်နေရတော့ မဖြစ်တော့ဘူးဆိုပြီး အခုလို သပိတ်စခန်းမှာ ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပါဝင်ဖြစ်သွားတာပါ”လို့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က ပြောပါတယ်။
ကချင်လူငယ်ထုသပိတ်စခန်းကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ဟာ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်မှာ သပိတ်စခန်းစဖွင့်တဲ့ အချိန်ကစပြီး လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွေမှာ တပ်မတော်ကို အားပေးထောက်ခံသူတချို့ရဲ့ ဝေဖန်ရှုတ်ချခြင်းကို ခံခဲ့ရပါတယ်။
အထူးသဖြင့် သပိတ်စခန်းတခုလုံးကို ပြင်းပြင်ထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ကြသလို မဆွတ်ဆိုင်းထွယ် အပါအဝင် သပိတ်စခန်းခေါင်းဆောင် အချို့အပေါ်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး တိုက်ခိုက်မှုတွေ လုပ်တာလည်း ခံခဲ့ရပါတယ်။
အသက် ၂၄ နှစ်အရွယ်သာ ရှိသေးတဲ့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က သူ့အနေနဲ့ ကေအိုင်အေ တပ်ဖွဲ့ဝင်တယောက် မဟုတ်ကြောင်း ငြင်းဆိုပေမယ့် ကေအိုင်အေတပ်ဘက်က ဖိတ်ကြားမှုအရ သီချင်းဆိုခဲ့ဖူးကြောင်းနဲ့ ချင်းမိုင်မှာ နိုင်ငံရေးနဲ့ အမျိုးသမီးအကြောင်း သွားရောက်လေ့လာတဲ့ အချိန်မှာ ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် ဓာတ်ပုံတွဲရိုက်ခဲ့ဖူးတယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။
“ကေအိုင်အေတပ်ဘက်ကို ၁၀ ကြိမ်လောက် ရောက်ဖူးတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ ဓာတ်ပုံတွေ ရိုက်ခဲ့တယ်။ ဘုရားကျောင်းက ရန်ပုံငွေရှာတဲ့ပွဲတွေနဲ့ ပယင်းမှော်တွေဘက်ထိ ရောက်ခဲ့တယ်။ ချင်းမိုင်မှာနေတုန်းကလည်း ဗိုလ်ချုပ်ဂွမ်မော်နဲ့တွေ့တော့ အားလုံးက ဓာတ်ပုံဝိုင်းရိုက်ကြတာ ဘေးမှာလည်း သူ့မိန်းမပါတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။
မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်နဲ့အတူ သီချင်းခွေထုတ်ထားတဲ့ မနန်းဆိုင်းနွယ်ကတော့ သူ့သူငယ်ချင်းပုံကို အင်တာနက်စာမျက်နှာတွေမှာ မမှန်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေနဲ့ တိုက်ခိုက်တာကို တွေ့ရတဲ့အခါ ဒေါသထွက်မိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“အစက မြင်တော့ သူငယ်ချင်းအတွက် တော်တော်စိတ်တိုမိတယ်။ ကချင်မှာက တခုခု လုပ်ပြီဆိုရင် တဖက်လော်ဘီတွေက မဟုတ်မမှန် ပြောကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်မဟုတ်တဲ့အတွက် ရယ်ပဲရယ်ချင်နေမိတယ်”လို့ မနန်းဆိုင်းနွယ်က ဆိုပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က ကချင်ပြည်သူတွေဟာ ကေအိုင်အေနဲ့ ဆွေမျိုးအဖြစ် ဆက်စပ်ပတ်သက်မှု ရှိကြပေမယ့် ကချင်ပြည်သူတိုင်းဟာ ကေအိုင်အေအဖွဲ့ကလို့ ပြောလို့ မရနိုင်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ကေအိုင်အေဘက်က ထိုးစစ်ဆင်တာတွေလုပ်ခဲ့ရင်လည်း ကချင်တိုင်းရင်းသားတွေအနေနဲ့ ကန့်ကွက်ရှုတ်ချရမယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။
“ကေအိုင်အေဆိုတာကလည်း ဘယ်ဂြိုဟ်ကမှပေါက်လာတာ မဟုတ်ဘူး။ ကချင်ထဲက ကချင်ပဲ။ အဲ့ဒါကြောင့် ကချင်တွေက ကေအိုင်အေနဲ့ ဆက်စပ်ပတ်သက်မှု ရှိတယ်ဆိုပေမယ့်လည်း ကချင်တိုင်းကို ကေအိုင်အေလို့တော့ ပြောလို့မရဘူး။ အခု ဝန်ကြီးချုပ် ဒေါက်တာခက်အောင်ရဲ့ အမျိုးတွေဆိုလည်း ကေအိုင်အေထဲမှာ ရှိတာပဲ။ နောက်ပြီး ကေအိုင်အေကသာ ပြည်သူတွေကို ဒုက္ခပေးခဲ့လို့ရှိရင်လည်း ပါးစပ်ပိတ်နေမှာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်လူမျိုးလည်း ဖြစ်သေးတယ်။ ဒါမျိုးတွေလုပ်လို့ကတော့ အော်ရမှာပဲ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကေအိုင်အေကတော့ တကျော့ပြန်တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အချိန်ကစပြီး ဒီနေ့ အချိန်ထိ တပ်မတော်အပေါ် တမင်ထိုးစစ်ဆင်တာတွေ လုပ်ခဲ့တာ မရှိသေးဘူးလို့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က သူ့အမြင်ကို ဆက်ပြောပါတယ်။
ကေအိုင်အေနဲ့ တပ်မတော်တို့အကြားမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် ပိတ်မိပြည်သူတွေကို ကယ်ထုတ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုတဲ့ သပိတ်စခန်းဟာ သူ့အတွက်သာမက ကချင်လူငယ်ထု တခုလုံးအတွက် ပထမဦးဆုံးအကြိမ် ဖြစ်တာကြောင့် လိုအပ်ချက်တွေ အားနည်းချက်တွေ ရှိခဲ့တယ်လို့လည်း ဝန်ခံပြောဆိုပါတယ်။
“တောင်းဆိုတဲ့အပိုင်းတွေမှာ လူငယ်တွေဘက်က လျှော့ပေးခဲ့လိုက်ရတာတွေ ရှိတယ်။ ခပ်ပြင်းပြင်းပြောရမှာကို မပြောခဲ့မိတာတွေက အားနည်းချက်ပေါ့”လို့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ပြည်နယ်အစိုးရဘက်ကလည်း မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်တို့ ဦးဆောင်တဲ့ သပိတ်စခန်းကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့ပုံ မရှိတဲ့အပေါ် သူက ပြည်နယ် လူမှုရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာသင်းလွင်ရဲ့ ပြောကြားချက်တွေက ကချင်လူငယ်ထုတွေ အကုန်လုံးကို စော်ကားလိုက်တာဖြစ်တယ်လို့ မခံမရပ်နိုင်ပြောပြပါတယ်။
“ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ပြည်သူတွေအတွက်တောင်းဆိုနေတာကို အခုလိုပြောလိုက်တော့ လူငယ်တွေအားလုံး စိတ်ပျက်သွားတာပေါ့”လို့  မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်က ဆိုပါတယ်။
ပိတ်မိပြည်သူအရေးတောင်းဆိုရင်း လူပိုသိလာတဲ့ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ဟာ အစိုးရအပေါ် သူတို့ရဲ့ တောင်းဆိုတဲ့တိုက်ပွဲဟာ ပြီးဆုံးသွားခြင်းမရှိသေးဘဲ လွတ်မြောက်လာတဲ့ ပိတ်မိပြည်သူတွေအပေါ် အစိုးရရဲ့ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုကို ဆက်ပြီး စောင့်ကြည့်ဦးမှာ ဖြစ်တယ်လို့ သူ့ခံယူချက်ကို ပြောပါတယ်။
“ဖြစ်နိုင်ရင် စစ်ဘေးရှောင်တွေ ကိစ္စအားလုံး အဆင်ပြေသွားအောင် လူစွမ်းကောင်း တယောက်လို လုပ်ပေးလိုက်ချင်တယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။
အခုချိန်မှာတော့ မြစ်ကြီးနားမြို့နယ်မှာ ပိတ်မိပြည်သူအရေး တိုက်ပွဲဝင်နေကြတဲ့ သူတွေကတော့ သူတို့ရဲ့ တိုက်ပွဲက မပြီးသေးဘူးလို့ ခံယူထားကြပါတယ်။ မဆွတ်ဆိုင်းထွယ်ကလည်း ပိတ်မိပြည်သူအရေးနဲ့ စစ်ဘေးရှောင်တွေအရေးအတွက် ဆက်လက်တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ သန္နိဋ္ဌာန်ချပါတယ်။
သတင်း – ရဲမွန်

Read more »

Thursday, May 10, 2018

KDNG မှ စစ်ရှောင်ပြည်သူများကို သွားရောက် ပြုစုစောင့်ရှောက် ကုသ ခဲ့သည်။

KDNG မှ Kachin Back-pack Health Worker Team ဆရာ/မ များ May 8-9,2018 ရက်နေ့ များတွင် Trinity Church နှင့် Tanghpre Church များတွင် နေထိုင်ကြသော N'Jang Yang စစ်ရှောင်ပြည်သူများကို သွားရောက် ပြုစုစောင့်ရှောက် ကုသ ခဲ့သည်။

Read more »

Kachin Youth Movement သို့ကူညီပေးခဲ့သည့်ပစ္စည်းများကို စစ်ပြေးဒုက္ခသည်တွေစီပြန်လည်လှုဒါန်းပေးခဲ့

"ကချင်လူငယ်သပိတ်စခန်းသို့ကူညီပေးခဲ့သည့်ပစ္စည်းများကို စစ်ပြေးဒုက္ခသည်တွေစီပြန်လည်လှုဒါန်းပေးခဲ့ပြီ.."
တနိုင်းအောင်လောဒ် ဒေသတောတောင်မှ ကြိုးစားထွက်လာခဲ့သည့် သွေးချင်းညီအကိုအချို့ အသက်ရှင်စွာ အြစ်ကြီးနားဘက်ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ... ထောင်ချီတောနက်ထဲမှာရှိနေကြောင်းသိရှိရပါသည်။

Read more »

A statement released by American Arakan Community( AAC ) on Myanmar Army’s offensive attacks and human rights violations in Kachin State.

ကချင်ပြည်နယ်အတွင်း ဗမာစစ်တပ်မှထိုးစစ်ဆင်ပြီး လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်နေမှု့များအား အမေရိကန်နိုင်ငံ ရခိုင်လူမှု့အဖွဲ့အစည်း၏ သဘောထားထုတ်ပြန်ချက်။


Read more »

Wednesday, May 9, 2018

protest of the war crimes and crimes against humanity in Burma

Kachin Rights International

 
Kachin holding a peaceful demonstration in front of the Union of the Republic of Myanmar in protest of the war crimes and crimes against humanity in Burma 
Canberra, ACT
9th May, 2018

Read more »

Yawng Myit dum nga ga

ပိတ်မိပြည်သူလွတ်မြောက်ဖို လူပ်ရှားသူ Sut Seng Htoi နဲ့ LumZawng တရားစွဲဆိုခံထားရပါတယ် ! ဒီနေ့ရဲစခန်းထပ်သွားရမှာပါ!

Read more »

အောင်လောဒ်ရွာမှ လွတ်မြောက်လာသူတစ်ဦး


မရန္(Kachin waves)
၇ ေမလ ၂၀၁၈
အသားညိုညို ပိန်ပိန်ှရှည်ရည်နှင့် ခြေထောက်မှာလည်း ဆင်ဝဲနာများ ပေါက်နေသည့် အသက် (၆၂)နှစ် ကလေး ၈ယောက်ဖခင် ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်သည် လွန်ခဲ့သောရက် ၂၀ကျော်က အဖြစ်အပျက်များကို ပြန်လည်ပြောပြနေစဉ် ပါပြင်ပေါ်သို့ မျက်ရည်များ သွင်သွင်စီးကျလာပါသည်။
ဦးအင်ဆင်လောင်လတ်သည် မျက်နှာပေါ်တွင် စီးကျလာသော မျက်ရည်များကိုလက်ဖြင့် သုတ်ရင်း တောတွင်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည့် အဖြစ်အပျက်များကို စကားလုံးထစ်ထစ်ငေါ့ငေါ့ဖြင့် ပြန်လည်ပြောပြနေသည်။
“ကျွန်တော်ထွက်ပြေးခဲ့တဲ့ အချိန်ကို ပြန်ပြောရင် မျက်ရည်ကျလာတယ်။ ကျွန်တော်ခံစားရတာတွေကို ပြန်သတိရလာတယ်။ သူငယ်ချင်းတွေ ခံစားနေရတာတွေကို သတိရလာတယ်။ ကျွန်တော့်အိမ်မှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ ကျွဲး၊နွား၊ကြက်၊ဝက်တွေကို သတိရလာပြီး ချက်ချင်း ငိုချင်လာတယ်။”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။
သူသည် တနိုင်းမြို့နယ် အောင်လောဒ်ရွာတွင် လယ်ယာလုပ်ကိုင်စားသောက်ပြီး မိသားစုကို အသက်မွှေးဝမ်းကြောင်း ပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ အောင်လောဒ်ကျေးရွာတွင် တပ်မတော်မှ လက်နက်ကြီးများ လေယာဉ်ပျံများဖြင့် ပစ်ခတ်ပြီးနောက် မိသားစုနှင့်အတူ တောထဲတွင် ပုန်းရှောင်ထွက်ပြေးနေရာမှ ၁၆ရက်ကြာ တောထဲတောင်ထဲထွက်လမ်းရှာ လမ်းလျှောက်ခဲ့ရပြီး၊ မိုးကောင်းမြို့နယ် နမ္မတီးသို့ ရောက်အောင် ထွက်ပြေးခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူတို့မိသားစု သွားခဲ့ရသည့် တောလမ်းခရီးက အဖြစ်အပျက်နှင့် အိမ်တွင်ကျန်ထားခဲ့သော ပစ္စည်းများကို သတိရနေသဖြင့် ဝမ်းနည်းနေသူဖြစ်သည်။ သူသည် အိမ်တွင် နွား ၇ကောင်ကျန်ထားခဲ့ရသည်ဟု ပြောပြသည်။
ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်သည် ယခုအချိန် မိသားစုနှင့်အတူ နမ္မတီး စစ်ဘေးဒုက္ခသည်စခန်းတွင် ခိုလှုံနေသူဖြစ်သည်။ သူတို့မိသားစု လွတ်မြောက်လာသော်လည်း တောထဲတွင် အောင်လောဒ်ရွာသား အယောက် ၂၀၀၀ ကျော် ပိတ်မိနေဆဲဖြစ်သည်ဟု သူကပြောပြသည်။
တနိုင်းအောင်လောဒ်ကျေးရွာတွင် ဧပြီလ ၁၁ရက်နေ့ နေ့လည်ပိုင်းမှစတင်ပြီး တပ်မတော်မှ လက်နက်ကြီးနှင့် လေယာဉ်များဖြင့် လာရောက်ပစ်ခတ်ခဲ့သည့်အတွက် အောင်လောဒ်ပြည်သူများ အယောက် ၂၀၀၀ ကျော်သည် ရွာနားရှိလယ်တောထဲသို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားကြသည်။
ထိုလယ်တောတွင် နှစ်ရက်နေပြီး ဧပြီလ ၁၃ရက်နေ့တွင် ဦးဆောင် ထွက်ပြေးနေသူများက ၎င်းတို့ ပုန်းရှောင်နေသည့် လယ်တောတွင် မလုံခြုံတော့ကြောင်းပြောဆိုပြီး အခြားတောနက်တစ်ခုသို့ ပြန်လည်ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာတွင်လည်း ဧပြီလ၁၅ရက်နေ့အထိ ပုန်းရှောင်နေပြီး ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်တို့အဖွဲ့သည် ၁၆ရက်နေ့တွင် ထိုအဖွဲ့ကြီးနှင့်လမ်းခွဲကာ အခြားလမ်းမှ ထွက်ပြေးသွားကြခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့အဖွဲ့မှလွဲ၍ ကျန်ဒုက္ခသည် ၂၀၀၀ကျော်သည် ယခုအချိန်ထိ တောထဲတွင် ပိတ်မိနေဆဲဖြစ်သည်။
“၁၆ ရက်နေ့ထိလည်း မြို့ဘက်က သူတွေကို ဖုန်းဆက်ကြည့်တယ်။ ကယ်ဆယ်ရေးတွေလည်း လာကယ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ ပြောကြတယ်။ ဟိုမှာပဲနေရင် နှစ်ဘက်တိုက်ပွဲလည်း ပိုပြင်းထန်လာရင် အခက်အခဲဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုပြီး ထွက်လာတာဟုတ်တယ်။ ဟိုက ဆရာတွေလည်း ဒီမှာပဲနေရင်း စားစရာတွေ ကုန်သွားရင် ခက်ခဲလာမယ်။ လမ်းကြောင်း ရှာနိုင်ရင်တော့ သွားကြလို့ ပြောတယ်။”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။
လမ်းခွဲထွက်ပြေးလာသည့် ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်တို့အဖွဲ့သည် အားလုံး ၂၉ယောက်ဖြစ်သည်။ မိသားစုနှစ်စုနှင့် ရွှေမှော်များတွင် အလုပ်လာရောက်လုပ်ကိုင်သော လူငယ်များဖြစ်ကြသည်။
သူတို့မိသားစုဝင် ၅ယောက်အပါအဝင် အခြားမိသားစုဝင် ၉ယောက်တို့မှလွဲပြီး အခြား ၁၅ယောက်သည် ရွှေမှော်လုပ်သား လူငယ်များဖြစ်ကြသည်။ ၁၆ရက်နေ့မှစ၍ သူတို့သည် စတင်လမ်းခွဲထွက်ပြေးခဲ့ရာ လမ်းပျောက် သွားသည့်အတွက် ၄ရက်ဆက်တိုက် တောထဲတွင် ဒုက္ခများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ကြသည်ဟုဆိုသည်။ သူတို့သည် ဧပြီလ ၂၆ရက်နေ့တွင် နမ္မတီးသို့ရောက်ခဲ့သည်။
“လမ်းပျောက်တဲ့အချိန်မှာတော့ အခြားသူတွေကို တစ်နေရာမှာထားပြီး ကျွန်တော်နဲ့ သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်က လမ်းသွားရှာကြတယ်။ မတွေ့တွေ့အောင်ရှာရတယ်။ လမ်းတွေ့ပြီဆိုမှ ကျန်တဲ့လူတွေကို ပြန်သွားခေါ်တယ်။ ရေလည်းပြတ်တယ်။ ဒါကြောင့် လမ်းပျောက်ရင်လည်း ရေရှိတဲ့နေရာကို ညဆိုလည်း မရောက်ရောက်အောင် သွားရတယ်။”ဟု ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်က ပြောပြနေသည်။
ရေပြတ်ခဲ့သဖြင့် ဆင်ခြေရာများတွင်အိုင်နေသည့် ကော်ဖီကဲ့သို့ နှောက်ကျိနေသော ရေအနည်းငယ်ကို ခတ်ယူပြီး ထမင်းချက်စားရသည်သာမက ကလေးငယ်များကိုလည်း ထိုရေများကိုသာ ပုဆိုးကိုရေစစ်လုပ်ပြီး တိုက်ခဲ့ရသည်ဟုလည်း ပြန်လည်ပြောပြသည်။
“ရေငတ်တာကတော့ အဆိုးဆုံးပဲ။ ၃ရက်လောက်ကို ရေမသောက်ရဘူး။ ဆင်ခြေရာတွေကရတဲ့ ရေနည်းနည်းကိုက ကလေးတွေက ခဏခဏရေဆာတယ်ဆိုတော့ သူတို့ကိုပဲတိုက်ရတယ်။ လူကြီးတွေက မသောက်ရဘူး။ ဝါးပင်တွေက ရှာပြီးသောက်ရတာလည်းရှိတယ်။”
လမ်းပျောက်ပြီး တောထဲတောင်ထဲခြုံတိုးကာ ခြေဦးတည့်ရာ သွားခဲ့ရသည့်အပြင် ပင်ပန်းနေချိန် ရေမသောက်ရသည့် ဆင်းရဲဒုက္ခကို သူအခုချိန်ထိ ထင်းထင်းရှားရှား မှတ်မိနေဆဲဖြစ်သည်။ ရေဆာသည်သာမက ထမ်းပိုးလာသည့် ဆန်ကလည်း ကုန်လာသဖြင့် တောထဲက စားလို့ရသော အသီးအရွက်များကိုသာ ရှာဖွေစားသောက်ခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည်။
“တနိုင်းလမ်းက ဒီအထိပြန်တာလည်း ဒုက္ခပေါင်းစုံပဲ။ ဆန် ကုန်သွားတော့ တောထဲက အသီးအရွက်တွေ ရှာစားရတယ်။ မနက်မိုးလင်းကတည်းက ညမိုးချုပ်ပြီး ၁၀းဝဝနာရီလောက်အထိ လမ်းလျှောက်တယ်။ ဟင်းအဖြစ် အစကတော့ ဆားနဲ့ငရုပ်သီးကိုစားတယ်။ နောက်ပိုင်းတော့ ငရုပ်သီး ကုန်သွားတော့ဆားနဲ့ ပဲစားတယ်။”ဟု ပြောပြသည်။
ရေငတ်ရပြီး ထမင်းလည်း ဗိုက်ဝအောင် မစားရသည်သာမက တနေကုန်လမ်းလျှောက်၍ ပင်ပင်ပန်းပန်းမောပန်းရပြီး ညအိပ်ချိန်၌လည်း မိုးကာအမိုးအောက်တွင် အခင်းမပါပဲ အိပ်ကြရသည်။ မိုးရွာသော်လည်း ဒီတိုင်းသာအိပ်ခဲ့ရပြီး ခရီးဆက်ခဲ့ကြကြောင်းလည်း ဆိုသည်။ ကလေးငယ် ၉ယောက်သည် လမ်းမလျှောက်နိုင်၍ ငိုကြသည်။ ထိုကလေးများတွင် ၄လသား နို့စို့ကလေးငယ်လည်း ပါသည်။
“ကလေးအားလုံး ၉ယောက်ပါတယ်။ ကလေးတွေက လမ်းမလျှာက်နိုင်လို့ငိုတယ်။ လမ်းလည်း မြန်မြန်လျှောက်ခိုင်းတော့ မလျှောက်နိုင်လာကြဘူး။ ကျွန်မက နှစ်နှစ်ကလေးအရွယ်တစ်ယောက်ကို ရှေ့မှာပိုးတယ်။ နောက်မှာက ခြင်းလွယ်တယ်။ အချို့နေရာတွေမှာတော့ ဒီကလေးကို လမ်းလျှောက်ခိုင်းတယ်”ဟု ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်၏ ဇနီးဖြစ်သူကဆိုသည်။
နှစ်နှစ်အရွယ် ယေကျ်ားလေး ကလေးငယ်၏ မျက်နာတွင် လမ်းလျှောက်ရင်း ဝါးနဲ့ခြစ်ချမိသည့်ဒဏ်ရာ အခုထိရှိနေသေးသည်။ သူတို့သည် ၄ရက်လမ်းပျောက်ပြီးမှ တနိုင်းချောင်းသို့ရောက်ရှိလာပြီး တနိုင်းချောင်းမှ နမ္မတီးဘက်သို့ ပြန်လည် ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။
“၁၆ရက်နေ့ စထွက်တဲ့အချိန် လမ်းပျောက်သွားတယ်၊ ၄ရက်လောက်။ တောဆင်တွေက လမ်းတွေ အကုန်ဖျောက်နှင်း ပေးလိုက်တော့ ပျောက်သွားတယ်။ ၄ရက်လမ်းပျောက်ပြီးနောက်မှာတော့ တနိုင်းချောင်းကို ထွက်လာတယ်။ တနိုင်းချောင်းရောက်တော့ အရင်ရွာဟောင်းဆိုတော့ လမ်းသိတော့တယ်။ တနိုင်းချောင်းကနေ ဒွမ်ဘန်အထွက်ထိ တစ်ပတ်တိတိ လမ်းလျှောက်ရတယ်။”ဟု ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်က ဆိုသည်။
သူတို့တောလမ်းထဲတွင် တောဆင်များနှင့် မကြာခဏ ဆုံခဲ့သော်လည်း မီးမွှေးလိုက်သည့်အတွက် ထိုတောဆင်များလည်း ၎င်းတို့ကို အန္တရာယ်မပြုခဲ့ကြောင်းဆိုသည်။ သို့သော် ဆင်ခြေရာများနှင့် ဆင်ချေးများတွင် နင်းမိ၍ ဖြစ်လာသည့် ဆင်ဝဲနာဖြစ်သည်ဟု ဦးအောင်လတ်ပြောသော အနာများသည် ၎င်း၏ခြေထောက်တွင် အနာတော်တော်ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုသို့တောထဲ တောင်ထဲ ၁၆ရက်ကြာ လွတ်မြောက်လမ်းရှာ ပုန်းရှောင်ခဲ့ရပြီးနောက် ဧပြီလ ၂၆ရက်နေ့တွင် နမ္မတီးသို့ရောက်ခဲ့သည်။
သူတို့ မိသားစုနှစ်စုသည် နမ္မတီးမြို့သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သော်လည်း ယခုချိန်အထိ တောထဲတွင် ပိတ်မိနေဆဲဖြစ်သည့် ဒုက္ခသည်များအတွက် စဉ်းစားပြီး ဦးအောင်လတ်တစ်ယောက် စိုးရိမ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ထိုသူများထဲတွင် ဒဏ်ရာရရှိထားသူလည်းပါသလို လမ်းမလျှောက်နိုင်သည့် သက်ကြီးရွယ်အိုများလည်း အများကြီးပါရှိသည်ဟု ပြောပြသည်။
“ဟိုမှာအယောက် ၂၀၀၀ကျော်ထဲမှာ ကလေးအမေတွေ ပါတာသာမက ခြေလက် လမ်းလျှောက်လို့ မရတဲ့ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေလည်း ပါတယ်။ လက်နက်ကြီးထိလို့ ဒဏ်ရာရတဲ့သူတွေပါတယ်။ ကလေးအမေတွေ အများကြီးပါတယ်။ ကလေးမွှေးခါနီးတွေလည်း အများကြီးပါတယ်။ လမ်းမလျှောက်နိုင်တဲ့ အဖိုးအဖွားတွေ အများကြီးပါတယ်။ အပေါ့အလေးသွားရင်တော့ တစ်ယောက်ယောက်က ခေါ်ရတယ်။”ဟု သူကဆိုသည်။
ထိုဒုက္ခသည်များကို သူနောက်ဆုံးမြင်ခဲ့သည်မှာ ဧပြီလ ၁၆ရက်နေ့ဖြစ်သည်။ သူနောက်ဆုံး တွေ့မြင်ထားခဲ့သည့် အခြေအနေများသည် အတော်ပင်ဆိုးသည်ဟုဆိုသည်။
“ကျွန်တော်တွေ့ထားတဲ့အတိုင်းဆို တကယ်မလွယ်တော့ဘူး။ အရမ်းကိုခက်နေပြီ။ အဲချိန်မှာက သူတို့ယူခဲ့တဲ့ အစားအသောက်တွေ ရှိသေးတယ်။ အခုအချိန်မှာတော့ ကုန်သွားလောက်ပြီ။ အခုက သူတို့လည်း ငတ်နေလောက်ပြီ။ သူတို့က ဘယ်ဘက်သွားနေလဲ မသိတော့ဘူး။ အဆက်အသွယ်လည်း ပြတ်နေတော့။”ဟု ဆိုသည်။
ပြီးနောက် အောင်လောဒ်ကျေးရွာကို တပ်မတော်က ပြန်လာနေလို့ရပြီလို့ ပြောဆိုနေသော်လည်း ၎င်းကယခုအချိန်တွင် နေအိမ်ပြန်ပြီး ပြန်လာနေနိုင်ရန် ဆန္ဒမရှိသေးကြောင်း ဆိုသည်။
“အခုက ရွာကိုပြန်လာလို့တော့ မရဘူး။ တပ်ကပြန်လာနေလို့ရတယ်ဆိုလည်း မနေရဲဘူး။ ကဆုန့်မှာလည်း အဲတိုင်းပဲ။ ဒါကြောင့် ပြန်ခိုင်းရင်လည်း အခုချိန်ကတော့ မပြန်ရဲသေးဘူး။”ဟု ဦးအင်ဆင်အောင်လတ်က ၎င်း၏ခံစားချက်ကို ပြောပြသည်။
သူတို့မိသားစု လွတ်မြောက်လာပြီဖြစ်သော်လည်း ထိုပိတ်မိနေသေးသည့် ဒုက္ခသည်များလည်း အသက်ဘေးကင်းစွာ လွတ်မြောက်လာနိုင်ရန်လည်း ဆုတောင်းပေးနေဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

Read more »