တရားမ၀င္ေရာင္းခ်တဲ့ ကခ်င္ေျမမွသယံဇာတ

တရားမ၀င္ေရာင္းခ်တဲ့ ကခ်င္ေျမမွသယံဇာတ
ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ပြဲေတြဟာ ကခ်င္ေဒသမွာထြက္ေနတဲ့ ေက်ာက္စိမ္းနဲ႔ အျခားသယံဇာတ ထုတ္ယူသုံးစြဲေရး ကိစၥေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနၿပီး၊ ဖားကန္႔ေဒသမွာ ေက်ာက္စိမ္းတူးေဖၚခြင့္ကို တရားဝင္ ခြင့္ျပဳထားေပမယ့္ ေက ်ာက္တူးေဖၚေရး ကုမၸဏီေတြဟာ ေမွာင္ခုိလမ္းေၾကာင္းကတဆင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ဖက္မွာ ေရာင္းဝယ္မႈေတြ လုပ္ေနတယ္လို႔ ေဒသတြင္း သယံဇာတထုတ္ယူသုံးစြဲမႈ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ KDNG ကခ်င္လူမႈ ဖြ႔ံၿဖဳိးေရး ကြန္ယက္က ကိုဆာဂ်ီးက ေျပာပါတယ္။ ကခ်င္ေဒသက သယံဇာတေတြကို အလြန္အကၽြံ ထုတ္ယူေနေပမယ့္ ေဒသခံေတြ အက်ဳိးခံစားခြင့္ မရွိဘူးလို႔ သူကေျပာဆိုပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပန္လည္သုံးသပ္ႏိုင္ဖုိ႔ အေမရိကန္အစိုးရ တာဝန္႐ွိသူေတြနဲ႔ လာေရာက္ေတြ႔ဆုံတဲ့ ၀ါ႐ွင္တန္ဒီစီ ခရီးစဥ္အတြင္း ကိုဆာဂ်ီးက ေျပာဆိုလိုက္တာပါ။ ကိုဆာဂ်ီးကို VOA ႐ုံးခ်ဳပ္မွာ ကိုဉာဏ္ဝင္းေအာင္က သီးသန္႔ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းထားပါတယ္။

Read more »

KIA ကို အနိင္​တိုကိရန္​ မျဖစ္​နိင္​ဟု ကခ်င္​ျပည္​နယ္​ စစ္​တိုင္​းမႈး ​ေဟာင္​း အုန္​းျမင္​့ ​ေျပာၾကား

Lahpai Gam's post.

" KIA ကို အနိင္​တိုကိရန္​ မျဖစ္​နိင္​ဟု ကခ်င္​ျပည္​နယ္​
စစ္​တိုင္​းမႈး ​ေဟာင္​း အုန္​းျမင္​့ ​ေျပာၾကား"..
..
ကခ်င္​ျပည္​နယ္​တြင္​ ႏွစ္​​ေပါင္​းမ်ားစြာ တာဝန္​ က်ခဲ့ၿပီး
တိုင္​းမႈးရာထူး အထိ တာဝန္​ ထမ္​း​ေဆာင္​ ခဲ့​ေသာ
​တိုင္​းမႈး​ေဟာင္​း အုန္​းျမင္​့ က ယ​ေန႔ မီဒီယာ မ်ားႏွင္​့ ​ေတြ႔ဆံုရာတြင္​
စစ္​တပ္​ အ​ေနျဖင္​့ KIA ကို အနိင္​ တိုက္​ရန္​ မွာ မျဖစ္​နိင္​​ေၾကာင္​း
​ေျပာၾကားလိုက္​ပါသည္​...
ဌင္​း က " က်​ေနာ္​ ကခ်င္​ မွာ ႏွစ္​​ေပါင္​းမ်ားစြာ တာဝန္​ က်ခဲ့ပါတယ္​
ဒါ့​ေၾကာင္​့ KIA နဲ႔ တပ္​ ရဲ႕ အ​ေျခအ​ေနကို လဲ ​ေကာင္​း​ေကာင္​း
သိပါတယ္​.. .
စစ္​တပ္​အ​ေနနဲ႔ KIA ကို အႀကိမ္​​ေပါင္​း​ေျမာက္​ျမားစြာ ထိုးစစ္​ ဆင္​
တိုက္​ခိုက္​ ခဲ့ုၿပီးပါၿပီ ..ဘယ္​လိုမွ အနိင္​မရ နိင္​မွန္​းလဲ ​ေအာက္​​ေျခ
စစ္​သား​ေတြနဲ႔ တပ္​မႈး​ေတြ အကုန္​လံုး လဲ သိၾကပါတယ္​..
အထက္​က အ​ေျခအ​ေန မွန္​ကို လ်စ္​လ်ဴရႈ ထားၾကလို႔ပါ"
.
အဘယ္​့​ေၾကာင္​့ KIA ကို တပ္​မ​ေတာ္​ မွ အနိင္​မရ နိင္​တာလဲဟု
မီဒီယာ မ်ားမွ ဆက္​လက္​​ေမးျမန္​းရာ ဒုဗခက ​ေဟာင္​းက
" ဒီလို​ေလ KIA ဆိုတာ ကခ်င္​လူထုရဲ႕ ​ေထာက္​ခံ မႈကို အျပည္​့အဝ
ရရိွထား တဲ့ တပ္​ျဖစ္​တယ္​ ဒါ့​ေၾကာင္​့ ​ေဒသခံ ​ေတြရဲ႕ ပူး​ေပါင္​း
ပါဝင္​မႈကို ရရိွထား တယ္​။
​ေနာက္​ၿပီး ​ေျမျပင္​စစ္​ဆင္​​ေရး မွာလဲ KIA က နယ္​​ေျမကြၽမ္​းတယ္​ဗ်ာ
သူတို႔ နယ္​ကို သူတို႔ ​ေကာင္​း​ေကာင္​း နားလည္​တယ္​။
က်​ေနာ္​တို႔ က အစိမ္​းသက္​သက္​ ဆို​ေတာ့ KIA ရဲ႕ ​ဗ်ဳဟာ ျဖစ္​တဲ့
​ေျပာက္​က်ား စစ္​မွာ က်ဆံုးရတာ​ေပါ့" ဟု​ေျဖဆိုသြားၿပီး
​ေအာက္​​ေျခ စစ္​သား မ်ားရဲ႕ စြမ္​းရည္​ ႏွင္​့ စိတ္​ဓာတ္​ ပိုင္​း ဆိုင္​ရာ
ကို ​ေမးျမန္​း ရာတြင္​ တိုင္​းမႈး​ေဟာင္​းမွ " ဒါက ​ေတာ့ အ​ေထြအထူး
​ေျပာစရာ မလို​ေအာင္​ သိသာ ပါတယ္​​ေလ။
ကခ်င္​ ရဲ​ေဘာ္​တို ့ ဆိုတာ အခုမွ မဟုတ္​ဘူး ကိုလိုနီ ​ေခတ္​ကတည္​းက
တိုက္​ရည္​ခိုက္​ရည္​ ​ေကာင္​းတယ္​ဆိုတာ သမိုင္​းမွာ အမ်ားႀကီးကိုး
ၿပီး​ေတာ့ သူတို႔ အ​ေနနဲ႔ လက္​ရိွမွာ ကိုယ္​့ လူမ်ိဳးနဲ႔ တိုင္​းျပည္​ ကို ကာကြယ္​ ရမယ္​ ဆိုတဲ့ စိတ္​ဓာတ္​ ပါ အျပည္​့ ရိွ​ေန​ေတာ့
​ေျပာစရာ မလို​ေအာင္​ ျပည္​့စံု​ေနတာ​ေပါ့။
က်​ေနာ္​တို႔ ဘက္​ကက် မတူဘူး​ေလ ​ေအာက္​​ေျခ ရဲ​ေဘာ္​ အမ်ားစုက
လုပ္​စရာ အလုပ္​မရိွလို႔ တပ္​ထဲဝင္​လာတာ နဲ႔ ​ေပၚတာ ဆြဲခံထားရ
တာနဲ႔ မ်ား​ေနတာကိုး..ၿပီး​ေတာ့ က်​ေနာ္​တို႔ ရဲ​ေဘာ္​​ေတြ အ​ေနနဲ႔ က
သူတို႔ဟာ မတရား က်ဳး​ေက်ာ္​ စစ္​ကို ဆင္​ႏြဲ​ေနရ တယ္​ဆိုတာ
မသိစိတ္​ က ​ေန သိ​ေန​ေတာ့ တိုက္​ခိုက္​တဲ့ ​ေနရာမွာ လိပ္​ျပာ မလံုတာတို႔ ​ေၾကာက္​တာတို႔ ျဖစ္​တာ​ေပါ့။ ဒါ့​ေၾကာင္​့လဲ ၂၀၁၂ မွာ
တပ္​​ေျပး​ေတြ တပ္​တြင္​းပုန္​ကန္​မႈ​ေတြ ကခ်င္​ျပည္​မွာ အမ်ားဆံုး
ျဖစ္​ခဲ့တာပဲ"ဟု​ေျပာၾကားသြားခဲ့ၿပီး
ယခုလက္​ရိွ ဆင္​ႏြဲ​ေနတဲ့ စစ္​ပြဲ အ​ေျခအ​ေနကို​ေတာ့
" ခု လုက္​​ေနတဲ့ ထိုးစစ္​ဆင္​မႈ​ေတြက စစ္​တပ္​အ​ေနနဲ႔ ကိုယ္​့​ေသတြင္​း
ကို ကိုယ္​တူးတာပဲဗ်.. ဂိ​ေဒါင္​ ကို တိုက္​တုန္​းကလဲ က်​ေနာ္​​ေျပာတယ္​
အဲ့ဒါ KIA ရဲ႕ ​ေထာင္​​ေခ်ာက္​ မင္​းတို႔​ေတြ လူအမ်ား ႀကီး​ေသ
​ေငြ အမ်ားျကီး ကုန္​မွ အဲကုန္​းကို KIA က ​ေပးလိမ္​့မယ္​
သူတို႔မွာ အဲလိုကုန္​း​ေပါင္​း မ​ေရမတြက္​နိင္​ ​ေအာင္​ရိွတယ္​လို႔​ေျပာခဲ့တာ
ကို နားမ​ေထာင္​ၾကဘူး...ခုလဲၾကည္​့​ေလ ဘယ္​​ေလာက္​စစ္​ကူ ပို႔ပို႔
ဘယ္​​ေလာက္​ ​ေလတပ္​အင္​အား သံုးသံုး KIA က ဘာမွ မျဖစ္​ပဲ
ကိုယ္​​ေတြ တပ္​ကသာ အထိနာ​ေနတာ မွတ္​လား..
ဒါ့​ေၾကာင္​့ က်​ေနာ္​​ေျပာခ်င္​တာက KIA ကို တိုက္​ဖို႔ မစဥ္​းစားၾကနဲ႔
ဘယ္​​ေတာ့မွ နိင္​မွာ မဟုတ္​ဘူးဆိုတာကိုပဲ"ဟု ဌင္​း၏ အျမင္​ကို
မီဒီယာ မ်ား​ေ႐ွ႕ တြင္​သံုးသပ္​ ​ေျပာၾကားသြားပါသည္​ ။.

Edit*****Lahpai Gam

Read more »

Kachin Sub-State Byin Pru Wa Ai Lam

Zinghang Gam Htun

Part (1) #Wunpawng Ramma Ni N Chye N Mai Rai Nga Ai Tengman Ai Labau, Kachin Sub-State Byin Pru Wa Ai Lam #Mungmyit-Sinli Labau #Sam Mung Ngu Hkum Tsun Ya Myi! Anhte Sam Ni Kaw Machyu Taw Ai Ni N rai Ga Ai, Moi AD 1400 Daram Kaw Nna Nga Hkrat Wa Ai Anhte A Wunpawng Ga, Mungmyit-Sinli Ga Ngu Ai Re. Tara Kasa Slg. Lashi La (Lashu) #kachin Technological Society #kts #kls
3-dots-h

Read more »

ledo lam Miwa ni Kattaya, concrete hte galaw wa sai

Shing Kri ·

Hugawng Danai ledo lam Miwa ni Kattaya, concrete hte galaw wa sai. Lam kaja nna htaw wa htaw sa kaja ai zawn wunpawng Kachin amyu sha ni mung lu tawn da ai htinghput htingra lamu ga ntat sum na ahkyak ai.

Read more »

Hugawng hkaimu nhtoi hpe jauman buga masha ni hte rau kabu kara galaw la ngut sai.

Shing Kri added 5 new photos.

 ·Myithkrum let yuzana company hte gumshem ladat hte Wunpawng mungdan hta tawtlai shang kabye, lamu ga zing ai ni hpe gawt shapraw kau na matu myithkrum la lu sai. Karai Kasang chyeju hpe shakawn ai.

LikeShow more reactions

CommentShare

Read more »

ေတာင္သူလယ္သမားေန႔တြင္ ဟူးေကာင္း Mungchying Rawt Jat (MRJ) အဖြဲ႕အစည္း၏ သေဘာထားထုတ္ျပန္ခ်က္

Read more »

ဟူးေကာင္းေဒသ ၀ါရာဇြပ္ေက်းရြာတြင္ Mungchying Rawt Jat (MRJ) အဖြဲ႕အစည္း မွ ဥၤီးေဆာင္၍ေတာင္သူလယ္သမားေန႔ အထိမ္းအမွတ္ကို က်င္းပခဲ႔သည္။ ျ

 Kdng Kachin's post.

+2

Kdng Kachin

မတ္လ-၂၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ဟူးေကာင္းေဒသ ၀ါရာဇြပ္ေက်းရြာတြင္ Mungchying Rawt Jat (MRJ) အဖြဲ႕အစည္း မွ ဥၤီးေဆာင္၍ေတာင္သူလယ္သမားေန႔ အထိမ္းအမွတ္ကို က်င္းပခဲ႔သည္။ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႔နယ္မွ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတာင္သူမ်ားကြန္ယက္၊ ကခ်င္ အမ်ိဳးသားအတိုင္ပင္ခံအဖြဲ႕ (WMR)၊ ကခ်င္လူမႈဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကြန္ယက္ (KDNG)၊ ဖားကန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွ (Wunpawng Myu Sha Zinlum) အဖြဲ႕အစည္း၊ ယုဇနကုမၺဏီေျမသိမ္းယူမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္နစ္နာဆံုးရႈံးေသာ ေက်းရြာစုစုေပါင္း (၂၄) ရြာမွ ရြာသူ၊ ရြာသားမ်ား ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာအဖဲြ႕မ်ား လူဦးေရစုစုေပါင္း ( ၆၀၀ ) ေက်ာ္ ပါ၀င္တက္ေရာက္ၾကသည္။

Read more »

Mungdan a Hpu shawng hpuba Ning baw ningla ni Jing hku jahkrum hkawm

Facebook na sumla shiga ,
Wun pawng mung dan shang lawt asuya Ning baw ni hte Kachin Alliance USA  Ning baw ni Sumtsan Jing hku Ja hkrum hkawm ai lam mu chye lu nga ai.

Photocredit: By Gumsan Nsang

A380s!! at Frankfurt am Main, Germany.

Read more »

"Ruthless repression of the masses by the armed minions. . . in the name of false and narrow racial and ideological dogmas, that is fascism.

 Therefore, we must take care from the very time of framing our constitution that there can be no possible reappearance even of political, economic, and racial theories which foster the growth of Fascism."
-Gen. Aung San Address at the Convention held at the Jubilee Hall, Rangoon (May 23, 1947)

Burma's 2008 Constitution is living reality of Aung San's nightmare.

By GSN

Read more »

Gen. Aung San's vision of pluralistic society. A blueprint for ending 70 years bloodshed and building genuine national reconciliation.

By GSN

Read more »

ႏူ ့ညံ႕တဲ့အမိန္ ့ေတာ္အတိုင္း

Khon Ja

"Pat Jasan နဲ႕ ကခ်င္အမ်ိဳးသား ညီလာခံ"

မေန႕က အေတြ႕အၾကံဳကို ျပန္ျပီး Reflection လုပ္ရရင္

ေဒါသ၊ မခံမရပ္ႏိုင္မႈမ်ားနဲ႕အတူ ခ်စ္စရာ ၾကည္ႏူးစရာ နဲ႕ တျခားဘယ္မွာမွ မရႏိုင္တဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳသစ္ေတြရပါတယ္။

The Art of Negotiation ဆိုတဲ့ ေနရာမွာ အားလံုးက ကြက္တိ ပါ၀င္ သြားၾကတာကို ေတြ႕ရတယ္။

အထူးသျဖင့္ လံုျခံဳေရး ယူထားတဲ့ Pat Jasan ေတြရဲ႕ စည္းစနစ္က်မႈ၊ အမိန္႕နာခံမႈ၊ အဆင့္ျမင့္မႈေတြဟာ ဘာနဲ႕မွ ႏိႈင္းယွဥ္လို႕ မရေအာင္ Professional က်ေနပါတယ္။

ပထမဦးဆံုး ရဲတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ား မေနာကြင္းထဲကို ကားနဲ႕ ၀င္လာျပီး ခန္းမ တခါး၀မွာ ေနရာယူလိုက္တဲ႕အခါ ေရွ႕မွာလံုျခံဳေရး ယူထားတဲ့ အဖြဲ႕ကို ေက်ာ္သြားရတာျဖစ္တယ္။ ျပီးေတာ႕ ရဲအင္အားက ခန္းမ အေပါက္၀ နဲ႕ ကားနား မွာသာရွိျပီး Pat Jasan နဲ႕မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ရဲနဲ႕ ေဘးကပ္လ်က္မွာေတာ႕ ဧည့္ၾကိဳ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ရွိပါတယ္။ သူတို႕က ၀င္ေပါက္၀မွ တခါးေပါက္၀အထိ ၾကိဳဆိုဖို႕ တာ၀န္ယူထားၾကတာကိုး။

ခန္းမေရွ႕ အေနအထားကို ေျမပံုထုတ္ရရင္ျဖင့္ ရဲကို Pat Jasan က ၀ိုင္းထားသလို ျဖစ္သြားပါတယ္။ ၀င္းထဲမွာ Pat Jasan ေတြရဲ႕ Command Room ရွိတာကိုလည္း ျမင္ထားတဲ့ က်မအတြက္ေတာ့ ဘာဆက္လုပ္ၾကမလဲ လို႕ စိတ္၀င္စားစရာ အမ်ားၾကီး ထြက္လာပါတယ္။

အားလံုး Standby အေနအထားမ်ိဳးမွာ ရွိေနေပမဲ႕ တေယာက္မွ ေနရာက မေရႊ႕ပါဘူး။ ပါးစပ္ကလည္း ညီးျငဴျခင္းေတာင္ မျပဳၾကပါဘူး။ မ်က္လံုးမ်ားကေတာ့.... မ်က္လံုးမ်ားကေတာ့....

ခဏေနေတာ႕ Command Room ကို စနစ္တက် ထြက္ခြာသြားၾကျပီး ခန္းမေရွ႕ကေန ထြက္ခြာသြားၾကတာကို ေတြ႕ရတယ္။

က်မေတာ့ ၀င္းထဲ နဲ႕ ၀င္းေပါက္၀က ရဲတပ္သားေတြကို ျမင္ေလ.... ေဒါသကထြက္ေလမို႕

"ျမစ္ၾကီးနားက ကခ်င္ေတြ မေနာကြင္းကို ထြက္လာပါ" လို႕ ဖြဘုတ္ေပၚ လွမ္းတင္လိုက္တယ္။

သိပ္မၾကာခင္မွာေတာ့ တူေတာ္ေမာင္ Pat Jasan တေယာက္က ဖုန္းဆက္လာပါတယ္။

"Moi Shawng, တျမိဳ႕လံုးက Pat Jasan ေတြဟာ ကိုယ္႕ေနရာမွာ ကိုယ္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနပါတယ္။ တာ၀န္ရွိသူမ်ား ေခၚရင္လာဖို႕ အဆင္သင့္ပါ။ မေခၚေသးလို႕ မလာတာပါ။ စိတ္ေအး လက္ေအးေနပါ။ လူငယ္မ်ားလည္း အသင့္ပါဘဲ" တဲ့။

တူေတာ္ေမာင္ကို သိပ္မယံုလို႕ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို လွမ္းေမးလိုက္ပါတယ္။

"ဟုတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႕ အဆင္သင့္ပါ။ ဒါေပမဲ႕ အခု ညီလာခံမွာ က်ေနာ္တို႕ ၾကိဳးစားေနတာက ႏိုင္ငံေရး တိုက္ပြဲပါ။ ညွိႏိႈင္းေနတဲ့ လူၾကီးေတြကို ယံုၾကည္တယ္။ လိုအပ္ရင္ မိနစ္ပိုင္းအတြင္း ခ်က္ခ်င္းေရာက္မယ္" တဲ႕့။

ဒီေနရာမွာ Pat Jasan နဲ႕ လူငယ္ေတြကို အလြန္ခ်ီးက်ဴ းမိတယ္။

သူတို႕ရဲ႕ ဟာ လူငယ္ေတြ ျဖစ္တယ္။ သူတို႕ရဲ႕ ရင္ထဲက ေဒါသေတြကို ဖတ္ၾကည့္ရင္ ခန္းမ တခါး၀ေရွ႕က ရဲေတြကို အမႈန္႕ၾကိတ္ခ်င္မွာဘဲ။

တေယာက္ေယာက္က ရဲေတြနား ကပ္သြားရင္ကို ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ ျဖစ္သြားႏို္င္တဲ႕ အေနအထားနဲ႕ လူအင္အား ပမာဏ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ တေယာက္မွ စိတ္လိုလက္ရ မလုပ္ဘဲ စနစ္တက် သာ လုပ္သြားပါတယ္။

အစီအစဥ္ စတင္ခြင့္ ရတဲ႕ အခ်ိန္ကစျပီး ၀င္းထဲမွာ မဆိုင္သူမ်ား မ၀င္ႏိုင္ေအာင္ လည္ဆြဲ မပါသူမ်ားကို တားဆီးထားပံုမ်ား ဂ်ီးေဒၚေတာင္ ပါေသး။

ခန္းမအတြင္းမွာ အစီအစဥ္ စတင္ေပမဲ႕ အျပင္ကသာ ၾကည့္ရင္ ခန္းမထဲမွာ လူေထာင္ခ်ီ ေဆြးေႏြးေနတယ္ ဆိုတာကို သိႏိုင္ဖို႕ေတာင္ မရွိဘူး။

အားလံုး စည္းကမ္းတက် အမိန္႕နာခံ ျပီး ဂုဏ္သိကၡာရွိရွိနဲ႕ အကြက္က်က် လႈပ္ရွားသြားပံုကို ဂုဏ္ယူတယ္။

အကယ္၍.... အကယ္၍.... တခုခုသာ...... ျဖစ္ခဲ့မယ္ ဆိုရင္...

ျဖစ္ျပီဆိုရင္ ကခ်င္လူမ်ိဳးေတြ၊ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရ၊ NLD အစိုးရနဲ႕ အားလံုးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းမယ္။ လူနာမယ္။ ရြာနာမယ္။

ဒီလို မျဖစ္ဖို႕ ျမစ္ၾကီးနားျမိဳ႕နဲ႕ အနီးတ၀ိုက္မွာ မွာ အင္အားေထာင္ၾကီးခ်ီ ရွိေနတဲ႕ Pat Jasan ေတြ အေနနဲ႕ မိမိတို႕ က်ရာ က႑ကို လွပစြာ ပါ၀င္သြားပံုကို ဂုဏ္ယူပါတယ္။

Read more »

ကန္႔သတ္မႈမ်ားၾကား ကခ်င္ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပ

U Ravika

ဒီလ ၁၆ရက္ေန႔မွာ ကခ်င္အမ်ိဳးသားညီလာခံကုိ ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႔ မေနာကြင္းမွာ က်င္းပဖို႔ အတြက္ ကခ်င္ အတုိင္ပင္ခံအဖဲြ႔က ဦးေဆာင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး မေန႔ညေနပုိင္းမွာေတာ့ မဂြ်ယ္ခန္းမကို အသံုးျပဳခြင့္မေပးေၾကာင္း ကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရက တားျမစ္ခဲ့သလို ဒီမနက္မွာေတာ့ မေနာကြင္းမွာ က်င္းပခြင့္ကိုပါ တားျမစ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလုိ တားဆီးခဲ့တဲ့အေၾကာင္းကို ကခ်င္ဒီမုိကရက္တစ္ပါတီ ဥကၠဌ ဦးဂြမ္ဂရာေအာင္ခမ္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“အစည္းအေ၀းတက္ဖို႔လာပါတယ္။ လာေတာ့ အစည္းအေ၀း main တံခါးေပါက္ကို ရဲေတြကေန တားဆီးၿပီးေတာ့ ပိတ္လိုက္တာေပါ့ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ခြင့္ေတာင္းၿပီးေတာ့ အထဲကို ၀င္တယ္ ။ အထဲမွာ၀င္ေတာ့ ဒီမွာ က်ေနာ္တို႔အကုန္လံုးကို ရဲေတြကေန ဒီမေနာကြင္းမွာရွိတဲ့ မဂြယ္ ခန္းမေဆာင္ကိုလည္း အကုန္လံုးပိတ္လိုက္ပါတယ္ သူတို႔ ၀င္ခြင့္မျပဳပါဘူး။”

ကခ်င္အတုိင္ပင္ခံအဖဲြ႔က ျပည္နယ္အစိုးရနဲ႔ ေဆြးေႏြးရာမွာ ခြင့္ ျပဳခ်က္မရတာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရဆီကို ဆက္သြယ္ ညိွႏိႈင္းခဲ့တဲ့ေနာက္မွာ ေခါင္းစဥ္ေျပာင္းၿပီး က်င္းပခဲ့ရခဲ့ေၾကာင္း ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ဒီကခ်င္ျပည္နယ္အစိုးရ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုလည္း အေၾကာင္းၾကားတယ္။ နယ္လံုေတြကိုလည္း အေၾကာင္းၾကားၿပီးမွ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ေဆြးေႏြးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘာမွ ထူးျခားမႈမရွိေတာ့ ျဖစ္ေျမာက္ေရးေကာ္မတီကေန ေနျပည္ေတာ္ကို တိုက္ရိုက္ဆက္သြယ္တယ္။ ဒီေန႔မနက္ ေခါင္းဆီးကေတာ့ ကခ်င္ National Conference ေပါ့ေနာ္၊ ကခ်င္အမ်ိဳးသားညီလာခံျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဟိုကေနခြင့္ျပဳတာကေတာ့ ကခ်င္အမ်ိဳးသားႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ ဒါမ်ိဳးေခါင္းစဥ္နဲ႔ လုပ္ခြင့္ျပဳတယ္လို႔ ၾကားေနတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ယေန႔ည ၃ နာရီမွာ အခန္းအနားကို စၿပီးမွ ဖြင့္လစ္ဖို႔ေပါ့ ျပင္ဆင္ေနၾကပါတယ္။”

ကခ်င္အမ်ိဳးသားညီလာခံက်င္းပခြင့္ရဖုိ႔ကုိ ဒီလ ၁၁ ရက္ေန႔က ျပည္နယ္အစိုးရဆီကို အေၾကာင္းၾကားခဲ့ရာမွာ ၁၅ရက္ေန႔မွာ လုပ္ခြင့္မျပဳေၾကာင္း ျပန္ၾကားခဲ့သလို ၁၆ရက္ေန႔မနက္မွာေတာ့ မေနာကြင္းရဲ့ မည္သည့္ေနရာမွာမဆို လုပ္ေဆာင္ခြင့္မျပဳေၾကာင္း၊ လုပ္ေဆာင္ရင္ အေရးယူမွာျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္မံအေၾကာင္းၾကားလာခဲ့တယ္လို႔ ဦးဂြမ္ဂရာေအာင္ခမ္းက ေျပာပါတယ္။

ညေန ၃နာရီမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြက်င္းပဖို႔အတြက္ အခမ္းအနား ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ပဲြက်င္းပေရးေကာ္မတီရဲ့ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရိွသူ ကခ်င္အတုိင္ပင္ခံအဖဲြ႔ အတြင္းေရးမႈး ဦးလဘန္ဂမ္ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ဒီေန႔ ညေန ၃ နာရီကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဖြင့္ပြဲလုပ္ပါတယ္ခင္ဗ်။ လာတဲ့ဧည့္သည္ေတြကို ဆုေတာင္းပြဲ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မိတ္ဆက္တဲ့အစီအစဥ္ေပါ့ေနာ္ ေနရာေဒသအစံုက ကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုေတာ့ မိတ္ဆက္ျခင္းအစီအစဥ္ေတြ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးေရးမူေဘာင္ နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ဟာေတြက်ေတာ့ ဒီလာတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ ရွင္းျပတာမ်ိဳးေတြရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ၂၁ ရာစုပင္လံုအၾကိဳ ကခ်င္အမ်ိဳးသားေတြ႔ဆံုပြဲဆိုၿပီးေတာ့မွ ေခါင္းစဥ္ေျပာင္းထားတယ္။”

ကခ်င္အမ်ိဳးသားေတြ႔ဆံုပဲြကို လူ ၈၀၀ ေလာက္ ပါ၀င္တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး မနက္ျဖန္ မနက္၉နာရီမွာ ေဆြးေႏြးပဲြကို ျပန္လည္စတင္မွာ ျဖစ္သလို တရက္တည္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးပဲြ မၿပီးျပတ္ရင္ စေနေန႔ထိ ဆက္လက္က်င္းပမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီသတင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီ ကခ်င္ျပည္နယ္ အစိုးရအဖဲြ႔နဲ႔ ျပည္နယ္ ရဲတပ္ဖဲြ႔ကို ဆက္သြယ္ခ့ဲေပမယ့္ မအားလပ္တာေၾကာင့္ ျပန္လည္ေျဖၾကားတာမရိွခဲ့ပါဘူး။

ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ကခ်င္လြတ္လပ္ေရးအဖဲြ႔ KIO က NCA ေခၚ တႏိုင္ငံလံုးအပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးသေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထုိးတာမရိွေသးတဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြေတြက်င္းပႏိုင္တာမရိွေသးပါဘူး။ NCA ကို လက္မွတ္ေရးထုိးထားတဲ့ ကရင္လက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔ေတြက ကရင္ျပည္နယ္နဲ႔ တနသၤာရီတုိင္းေဒသၾကီးေတြမွာ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြေတြ က်င္းပခဲ့သလို ပအို၀္းအမ်ိဳးသားေတြကလည္း အမ်ိဳးသားအဆင့္ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြကို ဟိုပုံုးၿမိဳ႔မွာ ဒီေန႔ စတင္က်င္းပေနပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးေကာင္စီ RCSS နဲ႔ ခ်င္းအမ်ိဳးသားတပ္ဦး CNF တို႔ကေတာ့ ဒီလအတြင္း က်င္းပဖုိ႔ ျပင္ဆင္ေနေပမဲ့ ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာေတာ့ က်င္းပခြင့္ မရေသးပါဘူး။

ကန္႔သတ္မႈမ်ားၾကား ကခ်င္ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပဲြ က်င္းပ

ကခ်င္ျပည္နယ္ျမစ္ၾကီးနားၿမိဳ႔မွာ က်င္းပမယ့္ ကခ်င္အမ်ိဳးသားညီလာခံကို က်င္းပခြင့္ပိတ္ပင္လုိက္ၿပီး…

BURMESE.VOANEWS.COM|BY ကိုမိုးေဇာ္

LikeShow more reactions

CommentShare

Comments

Write a comment...

Read more »

ေနရာမွားေနတယ္။

Khon Ja

 · 

Nationwide Ceasefire Agreement ဆိုတာက ေတာ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ လိုင္ဇာညီလာခံ ကတဲက စတင္ခဲ့တဲ့ စကားလံုးပါဘဲ။

ဒီသေဘာတူညီခ်က္ ကို ညွိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ဖို႕ Nationwide Ceasefire Coordination Team -NCCT ကို ဖြဲ႕စည္းရာျခင္းနဲ႕

အဲဒီ သေဘာတူညီခ်က္ကို ျပဳစု တဲ့ေနရာမွာ KIO ဟာ အဓိက အင္အားစိုက္ထုတ္သူ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကို သူမ်ား ေမ့ရင္ေတာင္ ကခ်င္ေတြက သတိရရမွာပါ။

ဒီ သေဘာတူညီခ်က္စာသားကေန ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ မူေဘာင္ကို ေရးဆြဲရာမွာလည္း KIO က ထိပ္ဆံုးက တက္တက္ၾကြၾကြ ပါ၀င္ ထားတယ္ ဆိုတာေလး သိျပီးရင္ေတာ့ အလုပ္ဆက္လုပ္လို႕ ရျပီ။

21 ရာစုပင္လံု ဆိုတာ ဘာလဲ ဆိုတာကို စတင္ျပီး ဖြင့္ဆိုျပတာ ကေတာ့၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႕ UPDJC အစည္းအေ၀း ကတဲက ျဖစ္တယ္။

NCA, NCCT, Framework for Political Dialogue, 21st Century Panglong ဆိုတာကို Facilitation Team က ယူလာတယ္ လို႕ ထင္ေနသေရြ႕ကေတာ့... ခင္ဗ်ားတို႕ဟာ ေနရာမွားျပီး လာထိုင္ေနတယ္ ဆိုတာပါဘဲ။

Read more »

သမိုင္းဝင္ဓါတ္ပံု

KachinBravo Heart · 

ပန္းတိုင္မေရာက္မွီ
နာတတ္ဖို ့လိုပါသည္
မွတ္သားထားဖို ့လိုပါသည္
လက္ဆင့္ကမ္းဖို ့လိုပါသည္
ေတာ္လွန္ေနဖို ့လိုပါသည္

ဤခရီးနီးသလား ေဝးသလားမေမးပါႏွင့္

Read more »

ထံုအ မေနက်ဖို ့လို

KachinBravo Heart 

ဒီလိုလာျပီးပိတ္ပင္ရင္ဘယ္လိုအသံေတြထြက္လာမယ္ဆိုတာလည္း
သိသိႀကီးနဲ ့လာပိတ္ပင္တယ္ -ညႊန္ႀကားတယ္
အသံဗလံေတြနည္းနည္းထြက္လာရင္ျပန္ျပီးဖြင့္လွစ္ခြင့္ျပဳေပးဖို ့ကလည္းအသင့္ရွိေနျပီးသား-
စီစဥ္ထားျပီးသား-ညႊန္ႀကားထားျပီးသား-
ဒါကတမင္သက္သက္မိုက္ရုိင္းေစာ္ကားတာ-လူပါးဝတာလို ့ေခၚတယ္
ဒါကိုလူမ်ိဳးေရးမုဒိမ္းက်င့္တာလို ့ေခၚတယ္-
က်ဴပ္တို ့ေတာင္းဆိုလြန္းလို ့ျပန္လိုက္ေလ်ာေပးတယ္လို ့မထင္လိုက္ေလနဲ ့-
က်ဴပ္တို ့အေနအထားကက်ြတ္သြားတဲ့ထမိန္ကိုျပန္ေကာက္ဝတ္လိုက္တာနဲ ့ပဲတူတာ-

Read more »

ဒင္းတို ့ကို ဆမားႀကီးဖင္လွန္ျပခဲ့ဖူးသည္

 KachinBravo Heart's post.

12 hrs · 

KachinBravo Heart 

ဆမားဒူးဝါးဆင္ဝါးေနာင္ဟာပင္လံုစာခ်ဴပ္တြင္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့ပုဂၢိဳလ္မ်ားထဲကတဦးျဖစ္တယ္
ဦးႏုအစိုးရအဖြဲ ့တြင္းအဖြဲ ့ဝင္တဦးျဖစ္တယ္ ရုိးသားသူ ရုိးအသူအျဖစ္နဲ ့ေျပာစမွတ္ျပဳခံရသူျဖစ္တယ္
အတန္းပညာ၌မထူးခ်ြန္ခဲ့ေသာ္လည္းမဟုတ္မခံေသာစိတ္ဓါတ္ႏွင့္ႏိူင္ငံ့အက်ိဳးသယ္ပိုးခဲ့သူျဖစ္တယ္
ဗိုလ္ခ်ဴပ္ႀကီးေနဝင္းကသာအာဏာမသိမ္းခဲ့ရင္သမၼတအျဖစ္တင္ေျမာက္ခံရျခင္းခံရမွာျဖစ္တယ္
ကခ်င္အမ်ိဳးသားတေယာက္ျဖစ္ျပီးဗမာလူမ်ိဳးအမ်ားစုအေပၚသစၥာရွိလြန္းေကာင္းက်ိဳးျပဳလြန္းေသာ
ေႀကာင့္ကခ်င္မ်ား၌တခါတရံတြင္ဗီလိန္ဇာတ္ေကာင္ႀကီးအျဖစ္ေျပာစမွတ္ျပဳက်ရတယ္
ပင္လံုစာခ်ဴပ္ေရးထိုးရန္အတက္ႀကြဆံုးကခ်င္အမ်ိဳးသားလည္းျဖစ္တယ္ ကခ်င္ျပည္နယ္သတ္မွတ္ရရွိ
ႏိူင္ေရးအတြက္စြမ္းေဆာင္ခဲ့သူမ်ားထဲတြင္လည္းပါဝင္ခဲ့သူျဖစ္တယ္-
မိမိ၏ဘဝေနဝင္ခ်ိန္ကိုစိုက္ခင္းေတာင္ယာမ်ားခုတ္ကာေအးေအးလူလူျဖတ္သန္းခဲ့သူျဖစ္တယ္

တခါကဦးႏုအပါအဝင္ဝန္ႀကီးမ်ားအစည္းအေဝးတြင္ကေတာက္ကဆအနည္းငယ္ျဖစ္ရာတြင္ ရုိးသားေသာ
ဆမားဒူဝါႀကီးသည္ဝန္ႀကီးမ်ားရုံး၌ဝန္ႀကီးမ်ားကိုပုဆိုးလွန္၍ဖင္ကုန္းျပကာေလွာင္ေျပာင္ပ်က္ရယ္ျပဳခဲ့ဖူး
သည္ဟုလည္းေျပာစမွတ္ျပဳက်တယ္-

Read more »

This ruthless Burma Army.

GNS Facebook ..22 mins · 

Burma Army which bars us from NCA peace process by bombing us is NOW barring us entry into 21st Century Pang Long political process.

This is an idiot-proof political statement. I cannot see any prospect of peaceful and prosperous Burma with this ruthless Burma Army.

Read more »

Tartars gaw Kachins, Chingpaws, Jinghpaws, Singphos re.

Palawng Naw Tawng's post Hkrang Hku Shayi 

Tartars gaw Kachins, Chingpaws, Jinghpaws, Singphos re.
(Anhte a labau, anhte Ginru Ginsa)

Rev. Dr. Maran Ja Gun sawk sagawn ai hta Kachin ni gaw Xiongnu hte bung ai. Xiongnu gaw Tartar hte Turkey Amyu kaw na re nga sawk sa gawn lai wa sai. Harry H. Stileman wa ka ai "Dawn on the Kachin Hills" laika hta gaw Tartars gaw Kachin re. Edmund Leach wa tsun ai zawn Kachins amyu masha ni gaw Gobi zai bru jang kaw na Dingda maga de yu hkrat wa ai amyu re lam ka da u ai. Dai re ai majaw Tartars gaw Kachins, Chingpaws, Jinghpaws, Singphos re. Lawu de na Rev. Dr. Maran Ja Gun a sawk sagawn da ai hpe bai hti yu let Kachin, Jinghpaw Wunpawng sha ni a shawng daw na lam hpe bai myit yu let anhte a labau, ginru ginsa npawt nhpang hpe sawk sagawn yu ga.

Xiongnu (sh nrai) Huns (sh nrai) Tartar, Kachin
By Rev. Dr. Maran Ja Gun
Huns ngu ai masha chyazai ni hpe labau e barbarians nga shamying ma ai. Ndai Huns ni hpe Miwa hku Hsiungnu (shing nrai) Xiongnu ngu nna shamying ma ai. Ndai amyu ni hta Mongolian masha Tartar hte Turkey amyu sha ni gayau lawm nga ai. Dai sha n-ga dai htinggaw hta moi na Kachins (Proto-Kachins hte Hkang) ni mung lawm ai lam hpe mu lu ai.
Scotland mung na James Simpson ngu ai wa gaw Uganda, Tanzania, Turkey, Miwa, hte Mongolia hkan masha hpraw nsam baw pungkum hkrang hte labau ni hpe sagawn hkawm let Myitkyina e 2004, October shata praw 30 hta mu hkrum shaga ai. Shi tsun ai gaw Jinghpaw Wunpawng sha ni gaw Hsiungnu or Xiongnu amyu wuhpung lawm ai. Mezoram Hkang ni mung nanhte a hpunau ni rai nhtawm moi 200 BC daram hta Xiongnu masha ni hprawng koi yen ai shaloi Hsiang Lung ngu ai Lungpu hta nga lai wa sai lam chye lu ai. Ndai Hsiang Lung Lungpu a mying gaw moi na miwa mung a lamu ga sumla hta naw rawng nga ai.
Sarakaba Hanson gaw Burma Research Society's Journal kaw "The Origin of Kachins" ngu 1912 December shata e bang shalawm dat ai. Dai shi laika hta e " But it is certain that we must look still further north for the ancestral nidus. This no doubt must be sought among the highlands of Mongolia, and the borderland of eastern Tibet and western Szechuan. Here stood the cradle of the race".
Edmund Leach wa mung Hanson hpe bai mahta nna ka tawn ai kaw ndai Kachins amyu masha ni gaw Gobi zai bru jang e grai kyin dut hkrum let, lu sha tam ningwan hkawm nna gale pru ai ni re nga tsun ai. Ndai Gobi zai bru jang gaw grai dam lada nna mungkan a labau hta du hkra ladaw grai n pyaw dik ai hte tam lu tam sha yak dik ai, matsan dik hku nga pra ra ai shara re. Dai majaw sagu bai nam rem sha nna sha nga mai ai. Gumra jawn nna majan gasat hkawm ra ai. Shanhte hta shingra hpyen ngu ai, nbung laru, katsi dik ai shana, kahtet dik ai shani, chyakrin chyakraw yak dik ai shara re. Dai kaw nga ai Xiongnu masha ni (Huns) ni mung myit ja ai.
770 BC hta ndai masha chyazai ni gaw Chou dynasty hpe shang gasat kau ai hpe mu lu ai. Ch'u hkaw hkam prat ngu ai gaw Ndai barbarians ni lawm ai Hkaw hkam prat rai nga ai. Xiongnu ni madi shadaw ai Hkaw Hkam matu ni rai nga ai majaw shanhte a lam Miwa Hkaw Hkam ni a labau hta grai dang hkung ai hku n masat tawn ai. Raitim shanhte a prat hta Yellow river ni hka lam mayan sharut gyi ai, Hka kaba ai, dai majaw masha ni hprawng yan htawt sit mat wa ai lam kaba byin wa ai. Gum lau rawt ai, majan kaba, ndai ni a majaw miwa mung Ch'u hkaw hkam prat hta Yunnan de htawt sit sa hkrat wa ai lam rawng hpe mu lu ai. 286 BC hta Yunnan de Zhaung Qioa ngu ai wa ningbaw nna Ch'u hpe gumlau rawt nna du shan wa ai hte D'ian Mungdaw wa gaw gap ai lam rawng nga ai. Dai hta e dai ni na Miwa mung na amyu kaji ni lawm nga ai.
Ndai Xiongnu masha ni gaw hkai lu hkai sha ai ni hpe mayam hku yu kaji ai. Gumra jawn let ntawng nhtu, n krang kungli ngu ai ndan galoi mung lang ma ai. Sinna na sawk sagawn ai ni tsun yang 1000BC hta ndai amyu ni gaw gumra jawn let ndan gap yang 900 feet tsan ai shara kaw na lama ma hpe n shut nshai aloi sha lu gap hkra ai atsam rawng ai lam tsun dan ai. (Barbarian: Influence of Nomads on Civilization -Gregory G. Guzman Encarta Historical Essay, Microsoft Encarta Reference Library 2004.)
Ndai ni hta wuhpung langai hte langai myit hkrum nhtawm nga lai wa sai majaw Miwa ni a matu hkrit tsang ra dik ai amyu tai wa sai. Dai majaw 220 BC hta Qin Shi Huadi wa gaw Hsiung Nu masha ni a hpyen na makawp maga ra ai majaw Bunghku galu galaw hpang wa masai. Hpa majaw nga yang Ch'in Empire ngu ai "Yellow river" Hka mut hka a hka nam mayan a shim lam hpe hkra shangun wa ai majaw rai nga ai. ( Yongyap & Arthur Cotterell, 1975 "The Early Civilization of China" laika man74)
Miwa mung a Great wall gaw 3000 kilometres galu ai rai nga ai. Ndai aten e gumlau rawt ai ni nga ma ai. Qin Shih Huanti gaw ndai hpe manghkang yan na matu 221 BC hta mungdaw 6 hpe gasat gahkyin kau nna hpyen la 3000,000 (sen masum) shagreng nhtawm Xiongnu Empire hte shi a myit rum mungdan Dong Hu hte gasat lai wa sai.

Xiongnu masha ni hte Wunpawng ni bung ai lam.
-Ndai amyu ni hta Du gyi salang hku nna masha wu hpung hpe up ai.
-Kahpu a gaida hta ai.
-La ni madaw num hpyi wawn ai. Kawa a nta e num hkungran ai.
-Gumra jawn nna majan gasat ram ai.

Tibeto-Burman ni shaga ai ga hta "Gumra" ngu ai gaw Kachin ni tsun shamying ai rai nna ga dingsa majing re ai lam. (Sino-Tibetan: A conspectus. by Paul K. Benedict 1972). Myen mung na Historical Commission ni ka tawn ai. ( Bohmu Bashin, Anawrahta Mataing hmi Myanmar Naingan). Miwa ni a nta wang galaw tawn ai gaw moi na masha chyazai ni hte damya ni hpe makawp maga ra ai majaw dai hku dum nta gap rawng ai lam hpe mu lu ai. Moi jiwa ni mung shang dau dau ai, jun damya mya ai gaw laning mi kalang lahkawng lang galaw ra ai hpe mau mwi hkan dan lai wa sai.
200 BC hta Miwa Hkaw hkam ni ho'ch'in policy ngu ai galaw ma ai. Dai gaw Hkawhkam Han Kao-Tsu gaw Hsiungnu masha ni a lata de shang mat wa ai majaw shaning shagu kumhpa sak jaw (annual gift) sak jaw ai. Hsiungnu Hkawhkam Han miwa shayi tsawm sak jaw ai lam hpe hti lu ai. Dai gaw Han Wu-Ti a prat 141 BC du hkra rai nga ai.
Han- Wu-Ti gaw ndai Hsiungnu masha ni hpe dang kau lu na matu Kasa hkringmang langai mi Changchien hpe central Asia de na masha chyazai hpung mi hte roigau hpyen saw na dat dat ai. Miwa Hkaw Hkam a 'i-i-fa-i' (barbarians to barbarians ) ngu chyazai hpe chyazai hte gasat shangun ai lai lang ma ai. Dai Chanchien hpe Hsiungnu ni 10 ning daram rim kau ai. Dai hpang shi hpe dat dat ai shaloi sinna central Asia Turkey hku Rome du hkra hpaga yum ga mai ai lam shana ai kaw nna hpand daw de North west Silk Road ngu ai lam kaba hpaw nna Roma mare de miwa dut rai ni lairi sumpan ni, lungseng ni dut ai lam rawng nga ai.
AD 9-23 ning hta Han Wu-Ti gaw Hsiungnu ni hpe gasat na matu miwa mung na sut gan law law jasum kau ai majaw mungdan gaw matsan mat wa ai hpe mu lu ai. AD 25-220 Han hkawhkam prat hta Hkawhkam Wang Mang gaw hpyen la 300,000 (sen masum) lahkawn na Hsiungnu ni hpe gasat ai shaloi miwa mung ting na hpri hte jum hpe nationalization galaw nna n-gun kaba dat ai hpe chyelu ai. Jahtum e Hsiungnu ni hpe daw lahkawng garan kau dat lu ma ai. Central Asia na masha zai ai ni hpe ga saw gasat sai. Hsiungnu ni jawn ai gumra gaw Mongolian Pony sha rai nhtawm Central Asia ni na kaga Barbarian ni jawn ai Gumra gaw loi grau galu kaba ai. Northen Hsiungnu hte Southern Hsiungnu ngu garan mat ai. Dingda Hsiungnu ni gaw Han miwa ni hte pawng mat ai. Han miwa ni a galaw lu galaw sha ai lai hkailu hkai sha ai de shang wa ai. Sagu bai nam rem nna Han ni a sun ni jahten ga law ai lam nau n nga mat wa sai. Han miwa ni a num ni hte dinghku de mat wa ai. mare bu ga mung gayau gaya rai nna nga mat wa ai hpe mu lu ai
Dai majaw:

1. Hsiungnu ni Han miwa hpe majan dang ai aten.wa hpe majan dang ai. Nkau mi Uropa de yawng ai. (1000-700 BC).
2. Hka kaba nna sharut gyi kaput ai majaw nkau mi yu hkrat magang ai.. (600 BC)
3. Han miwa ni hte Hsiungnu ni majan byin nna, bunghku galaw ai (great wall) kaw nna hprawng hkrat wa ai. Hsiungnu ni tribal confederacy galaw ai. 220 BC
4. Han miwa ni n-gun ja wa nna Hsiungnu ni n-gun kya mat wa ai.(206 BC-AD 220)
5. Lairi lam (South West Silk road) hpe Sichuan - Boashan-Myitkyina- India lam AD 69 hta Eastern Han dynasty e galaw ai hpaga lam kaba gaw labau hta ahkyak ai kaw rawng nga ai. Ndai lam hkan nna anhte Wunpawng sha ni nkau mi Jinghpaw mungde du wa ai hpe mu lu ai. Sichuan Brocade, Miwa ni galaw ai, Maichyu daw hkrawng, Hpun hte galaw ai dawhkrawng ni, hte lairi hpaga ni nga lai wa sai. Wunpawng sha ni hte lairi mung grai ni nga ai. Bum ga na nu num ni lai chye yaw ma ai. Hka yawng ningchyin hta mung lairi hpaga ga ai lam ni rawng nga ai. Ndan galaw ai ni laihpun kaw na hpung greng ai la nna galaw ma ai. Dai gaw Hsiungnu prat e rai nga ai. Dai ni Nung Rawang Lisu ni law malawng Ndan naw lang nga ma ai.
Hsiungnu masha ni hta e Mongolian masha ni mung lawm ma ai. Shanhte a num wawn num la, ja hpaga lam ni anhte hte ram ram bung nga ai. Dinghku kata e kaji dik ai wa hpe hkring htawng bai dagraw shangun ai lam ni mung anhte hte bung nga ai.

Madi shadaw ai laika ni.

1.Benedict, Paul. K. 1972. "Sino-Tibetan: A conspectus. Cambridge.
2. Hanson, Ola 1912. The origin of Kachins" Burma Reseach Journal, Rgn.
3. Yongyap & Arthur Cotterell, 1975 "The Early Civilization of China" Britain.
4. A Tour to Mysterious Land of Yunnan. Yunnan Tourism company, China
5. Interviewing with Simpson Jame
6. Information from Yunnan Jinghpo literature Committee.
7. HARRY H. STILEMAN wa ka ai "Dawn on the Kachin Hills"

Read more »