Wednesday, August 5, 2026

Page 31 DAW KABA II *Wawnghkye Ni Majan Baw Ai Lam*

 

JaTawng Naw gaw, Ginnem Ing Raw hpe alum ala kajai shiga she mawng hkra, hkungran la sai lam hpe na lu jang, nga hkyi sumpum hta galau nna gaya hkrum ninghkan, nba htinggrum pyi n hpaw gwi ai sha, wa mat ai shadung Wawnghkye Du wa Wangdi Chyauhpa gaw, sindai masin n si,shadang maroi n ni, yup tsut ninglen yup hprang, chyinglaw shat mayu n shang, ma-ut yuhkraw hta dang hkra myit ru da wu ai.**🌃**
Shadung Wawnghkye Du wa Wangdi Chyauhpa myit yu magang, maroi n ni magang, rai sanu ai. Shing rai, shi masin pawt ka-un wa ai gaw, shan hpyi jahkraw zawn tun, panglai hka leng zawn rawt htingkun, Myiba mawng up ran, myi di ninglen myi mahkan wa sanu ai. Shi gaw, myit yu magang masin pawt magang rai wa nna, shi a kraw hta, *“Ngai ri lu! Lamu hpe mahtang lung je na kun? Bum hpe mahtang jinghpa hpye na kun?”* nga nna, lauhku chyalum ut, myi tum sai pa zut, rai sanu ai.
Ya dai zawn Shadung Wawnghkye Du wa a myit kraw hata yak ai lam hpe chye ya ai Hkaw Seng shayi, Nang Jan lali, marai sumshi hte gaw, mura nam-up chya, yu-ngwi nsen sumra let,
*“Shadung Wawnghkye Du wa Wangdi Chbauhpa e! Kumnu Du gaw nau n pawt, Hka nga Ja Shen baren gaw aloi ali sha galoi n rawt, Sindung masin hpe nkam hkwaw, Kumnu Du a myit hpe naw sharang u,”* ngu nna sa tsun tawngban shapyaw da mu ai.
🐋Shaloi Wawnghkye Du kaba gaw, *“Nye a nja shayi, nnan rawt ai hpa li, jamwi dingsi hte e, nanhte tsun tawngban let shalan ai ga hpe mung, hkap la ni ai rai tim, wo ra Ja Tawng wa, ntawt sin gwi la kaw na, Ginnem Ing Raw, jamwi pu mawng, shayi ningbaw hpe shan lu kashun la la gaw, n tawn da na we ai,”* nga sai.
Dai Hkaw Seng shayi, Nang Jan lali, marai sumshi hte mung, *“anhte a makam hpunnu, magap lawm ai kahpru, hkaw seng munu kaba e, numhkaw wan up hpe nau n wut, nat hka ningzam hta nau n shakut, she nga ma ai,”* ngu mu ai.**🐋**
Shing ngu nna hkaw seng shayi ni tsun hkra di timung, *“Nawng E Hku sin ai Ja Tawng Naw, sumwum sin ai u hkataw wa mi gaw, anhte Shadung Wawnghkye Chbauhpa, panglai pyi pat ai machyu lungbra ni hpe gasat na hpyen luksuk n-gun mung lu na wu ai n rai,”* nga nna masha yu nna rang rup, hpri yu nhtawm sumprang dup ai hku sha atsun nga ai.
Shaloi, Wawnghkye shayi marai sumshi ni de nna bai htai tsun mu ai gaw,
*“Hkawp hkawhkam ni a hkawhkam wangdi magam e, dai Ing Raw shayi sha mi n lu ai ninghkan, anhte hta sum machyi na lam mi n nga ai. Shi hte ga law gasat yang chyawm me, arawng sadang hta hkra, hpung shingkang yawm wa chye na re. Kaning rai n me law, Ja Tawng Naw chyasi, gwi chyit nli, n mai numhkri hte sha bung ga ai n rai,”* ngu mu ai.
Shing ngu mi tsun dara rai tim, Shadung Wawnghkye Du kaba Na Nep Chbauhpa chyawm me gaw,**🍎**
*“Lamu de na nungawng Seng, Mu La mung, kalang mi mu ngun sayang gaw, ninghpawng marang n htu nna galoi n zim; ningbra sharaw a shayawt ninghka mung, kalang mi ka-ap dat ai hpang, majoi mi bai n jahtim; dai hte maren, hkawhkam mungga majoi n mai shabra, baren n-gup majoi gaman e galoi n mahka ai,”* ngu bai htan dat nu ai.
Dai hpang, ja tsing, soi garoi she gumhpu, share latsa up ai myitsu, hpyenbu kaba wa hpe shaga dat nu ai. Shaga da ai hpyenbu kaba du jang, Shadung Wawnghkye du wa gaw,
*“Htaw! Nawng E Hku Shadung, tsaw dik ai bum dagrung kaw, nga ai, Ja Tawng wa, ntawt sin ai gwi la gaw, Tsa Ginnem Du kaba myit sawn jauya e pyi, Ing Raw jan, shi ra ai dama la hpe, shi nan lata u ga, dat dat ai mahtang, zet ku mi pyi jaw nna, shii hpe sa du masit, ngu ap dat mani ai. Shing re ai jan hpe anhte kadai mung, garai n mu hkrum katut ai ten hta, shi hkrai mayun sa, gunglau hprawn hprawng mat wa ai lam gaw n tara ai.”*
*“Dai re majaw, Ja Tawng la ginyuk, bum sha-it, pu-uk, nhtu ninghpuk hpe sa sat, wan shal shanan hte nat, Ja Tawng nli gaw shanang jang shamhit, manam jahkri gaw shanang jang dit sana, ngu nna nye a sindung kraw wang hta dat, hkawhkam dazik gayat kau se ai ngu nna mung, Ginnem Ing Raw hpe woi hprawn la ai, Ja Tawng u-sagyi, masha chyasi, n mai numhkri hpe hkyamsa ngu ai mi n mai pra, rai na hpe tsang ra ai. Dai hta n ga, Ja Tawng wa shi sha, arawng mala la, anhte Wawnghkye du, mu matu ni mahtang gaw, hpawp nun amyu ni tai wa na lam nga ai. Dai rai nna ndai lang hta gaw, anhte a share sai up jasau, Ja Tawng nli htu ra sai,”* nga ai.
Shaloi latsa sawn up ai jauabu kaba wa gaw,
*“Ngai hte rau nye a hpyen hpung ting, tinang amyu hte mungdan a matu hkungga tai na, ngu nna ga shaka tawn chyalu hkrai, maga lap hte makai ai shingra shat sha gun chyalu hkrai, rai saga ai,”* ngu wu ai.
Shadung Wawnghkye Hkawhkam magam gaw, Hpyenbu kaba hte mungga jahkut ngut ai hpang, mungga chyoi chye ai salang, kunghpan ai hkringmang, zet lai ai mahkawn shabrang ni hpe, kaga alak mi dainna, lata shaga la nhtawm, byin mabymin lam yawng hpe, npawt ndung hkren tsun hparan dan wu ai. Ja Tawng ni nga ai Nawng E Hku bum de mung, hpyen rawt htim na rai sam lam hpe mung, tsun shana ndau shabra dat nu ai.
**[Page 32]**
Dai zawn, Ja Tawng la ni myit mang hkrum, myu tsaw myit hte lashum nga ai hpe, Ja Tawng Naw mu wu yang, grau myit n-gun lu la nu ai. Shing rai gaw,**🐋**
*“Nye a hpu Zau Sinwa, majan dang laksa, mazut Ja Tawng la hte e, nanhte a Ja Tawng sai daw, ngai likngang ma, wa lawn gaw, Ginnem Ing Raw, shayi ningbaw, jamwi pu mawng hpe, hprawn la ai a ninghkan e, htaw! Shadung Wawnghkye Du kaba, Na Nep Magam wa, yup n lu sha hkra, manawn bu nga ai.”*
*“Ya dai wa gaw, anhte Ja Tawng la ni e, nkawnjet aprat shawai, lap galu kumbang shalai, Ja Tawng jan shatai kau ngut sai Ginnem Ing Raw hpe, kashun la lu hkra nga, shi a Wawnghkye hpyen luksuk kaba ni hte, sa htim gasat na lam shiga hkawn pru wa ai,”* ngu nna tsun hpaw dat nu ai.
Dai ga hpe na jang, Ja Tawng la nga manga, share ninghkring mahkra hte gaw, nang shoi nang sha, myit mang kaga ga n nga ai sha,
*“Shadung Wawnghkye ni kapun pun la zawn rai rawt, tim rawt, wahpang nat ai zawn di, jawt tim jawt mi ga; anhte Ja Tawng la ni gaw, majan gasat na lam n nga nna she lasi, ningshung gwi nya tai nna she gwi nyi, hpa hkrit tsang na shara mi n nga mali ai. Tinang wa hkrai sha hkum hka, mayun ga dwi sha hkum hta; moi na ji Ja Tawng kumnu, majan poi shagu ninglaw lu, dan lungseng hkyu ai padang sai share, shi hpe woi ai sa-wa hkawnze ni ga: ya daini raitim, kanang gara de me hprawng makoi mat sai n rai. Moi, ji hta jawn ai sai mau lu, sai san chyu ai sa-wa nat ni a lusha ginra, gying kam kaba nna she arai na re ai,🍎
”* nga nna sinda adup let kahkan, lahpum malu let dakan bu shajang ma ai. Shing nga tsun ai Ja Tawng sai au man, share wa-dan, jaubu ninghkring wa-ngan la shagu gaw, lauhku chyalum, share sai kri zut, rai mat sai Ja Tawng ni mahkra hpyen daw wa hpe shaga tsun mu ai.
Shing rai tsun ai hta, *“buk ginshang hpaw, padang napseng shaw, shamawn shaba wawt garu, majan dang shanan hpe jasu,*
*Nwawt dumsa usa ni hpe shaga nhtawm, mare baw mare mai de lup tawn ai matsu ni hpe mung jasu, buk ginshang kata kaw bang tawn ai majan poi shagu padang ninglaw lu ai ntawng nhtu ni hpe mung shaw mu, hpa hkum hkrit myit,”* nga ma ai.**🌴**
Ning nga nna Ja Tawng mazut ni mahkra myit nden ja ja, napseng nhtu nhku gra gra, lachyen lahka n nga, mungga hkum sha shaga ai hpe na jang, Ja Tawng Naw Gumhkawng, lamu hpan Alawng, mazut hpri tawng gaw, nachying wa kabu hkinnum lu, sindai masin su, atsam ningja pru wa sanu ai.
Dai zawn Ja Tawng sai au man, magrau grang ai share wa dan ni a, myit mang kraw lawang ni hpe chyoi hte nat, Ja Tawng nli gaw shanang jang shamhit, manam jahkri gaw shanang jang dit sana, ngu nna nye a sindung kraw wang hta dat, hkawhkam dazik gayat kau se ai ngu nna mung, Ginnem Ing Raw hpe woi hprawn la ai, Ja Tawng u-sagyi, masha chyasi, n mai numhkri hpe hkyamsa ngu ai mi n mai pra, rai na hpe tsang ra ai. Dai hta n ga, Ja Tawng wa shi sha, arawng mala la, anhte Wawnghkye du, mu matu ni mahtang gaw, hpawp nun amyu ni tai wa na lam nga ai. Dai rai nna ndai lang hta gaw, anhte a share sai up jasau, Ja Tawng nli htu ra sai,” nga ai.
🌃**[Page 33]**
chye la ngut ai hpang, mare masha, ningtung ningba, ji nban mahkra myit hpe, san chyam ginlika la na nga, Ja Tawng Naw Gumhkawng, mazut hpri tawng gaw, Kajai Gyeng Seng hpe dum, shawa mahkra hpe shaga sumpum da nu ai. Shaga ai bau mahku na jang, baw chyang machyang, n-gang hang dhang dadang, mahkra hpru, hkrau-la maja ja let, sa du mara ai. Shing rai, mare masha ningtung ningba, myihprap mi hte pum, myi grip mi hte hkrum re ai hpe, kabu let hkri-awn, chyeju dum ga hte shakawn wu ai.
Dai hpang matut tsun wu ai gaw,
🍎*“Nanhte shawa daw tsa hpe ningdu bau dum nna shaga ai lam gaw, nanhte yawng hkra a makam hpunnu tai u ga ngu, woi wa ai ndai Ginnem Ing Raw a majaw, shadung Wawnghkye Du, sumprang palu, lep hpawt na hpyen luksuk kaba kashun la na, nga ai shiga du ra ai. Dai majaw ya hpawt ni, hpyen hpung ting, tawt hpra, na ni hpe htim gasat nna, ngwa raw hpawt na rai sam, nga ai. Dai hpang, wa ai shadung Wawnghkye Du kaba, hkawhkam lau-ngun de sere mani kabreng, padang poi sha nna, kabreng sin rai, sin htim, lamu hte, lamu shagrim di grim, ai zawn rai n me grim, Ja Tawng nga shingran padang nseng hpe chyawm shaman gaw,”* nga ai.
🐋
**Bai Matut na gabaw**
🌃
**Ja Tawng Ni Wawnghkye Majan Hkyen Ai Lam**
Shadung Wawnghkye ni hpyen htim na shiga na jang, Ja Tawng Naw Gumhkawng, lamu hpan Alawng, mazut hpri tawng gaw, yuk hkam dabri htu, lauhku chyalum lu, nga rung pahke dum nna, hpyen jaubu yawng hte madu jan ni mahkra hpe shaga dat nu ai.
Shaga ai masha ni gaw, bum shagu de nchyun shaw, magwi kawng hte bwimung maw, naura jahku htu, hkashawn jahku lu, Nawng E Hku bum ting zup, ma-un tu htingra mahkra tup, di nna gap da ai nta ting za rai wa mara ai.
🍎
Bai jaubu mang Galang, nbung daram chyang ai chyaulang shabrang, gumju majan dang htawngmu ni mahkra mung, u garai n goi yang, lawan sa du na matu, luhpai gawngdang nat, ndau bau kaba gayat rai ma ai.
Dai ni gaw, nachying magrau grang ai share ninghkring ni rai nga ma ai. Ya shing rai, hpyenbu kaba, mungdan myit ai laksa, hpawng nna myiman chyawm hkat, Ja Tawng Naw Gumhkawng, mazut hpri tawng hku nna, shawng san jep yu yang, kaga mayu shayi, kashu kahkri, lawu lahta makyin jinghku ni kadai mung garai n lawm ai; shante Ja Tawng ni san san hkrai sha, rai nga ai hpe mu lu wu ai.—-**#JaTawngNingchyin** **#KachinHistory** **#Jinghpaw** **#KachinLiterature** **#CulturalHeritage** **#HistoryMatters** **#bookcollectionindia**, naw matut na---