ဖက္ဒရယ္ တပ္မေတာ္အတြက္ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး နည္း လမ္းမ်ား EU,UK,NATO တို႔ မွပညာရွင္မ်ားႏွင္႔ ေလ့လာ ေန

(ေရႊဟသၤာ)
ညီညြတ္ေသာ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ဖက္ဒရယ္ ေကာင္စီ (UNFC) သည္ အျခားအဖြဲ႔၀င္ မ်ားႏွင့္အတူ Security of Sector Reform ဟူသည့္ လံုျခံဳေရး ဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး ကိစၥကို ထိုင္းႏိုင္ငံ ဇင္းမယ္ျမိဳ႕ တေနရာ တြင္ျပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာ (၂)ရက္ေန႔က စတင္ေလ့လာျပီး (၃)ရက္ၾကာ အျမင္ခ်င္းဖလွယ္ ၾကမည္ဟု ေျပာခြင့္ရသူ အတြင္းေရးမွဴး (၂) ခြန္ဥကၠာမွ ဆိုပါသည္။

“ ေပးတဲ့ ပညာရွင္ အဖြဲ႔ကေတာ့ အဂၤလန္ အေျခစိုက္အဖြဲ႔ပါ။ သူတို႔အဖြဲ႔က( UNFC) အဖြဲ႔၀င္ေတြကို အိုင္ယာလန္ နိုင္ငံကို ပို႔ေပးတဲ့ အဖြဲ႔ေပါ့။ အိုင္ယာလန္နဲ႔ အဂၤလန္တို႔ရဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲကို ေလ့လာႏိုင္ဖို႔နဲ႔ ရလာဒ္ေကာင္းအေပၚ သံုးသပ္ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးတဲ့ အဖြဲ႔ကေန ကမကထ လုပ္ေနတာပါ” ဟု ဆိုပါသည္။

အထူးသျဖင့္ အင္ဒိုနီး ရွားႏိုင္ငံရွိ အာေခ်းနယ္ ျပသနာ ေျဖရွင္းခဲ့ပံုမ်ားကို အျပန္ အလွန္ေမးခြန္း ထုတ္ၾကရာတြင္ အာေခ်း ေဆြးေႏြးပြဲ ကို ေမာ္နီတာ ျပဳလုပ္ ခဲ့သည့္ ပညာရွင္တဦးမွ ဦးေဆာင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

ဤအဖြဲ႔သည္ (Intermediate) ျဖစ္ျပီး ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ (၆) ဦး တက္ေရာက္ ခဲ့ပါသည္။ ထိုအထဲတြင္ ျဗိတိန္ စစ္ဦး စီးခ်ဳပ္ေဟာင္းႏွင့္ အီယူ ဘက္မွ ေနတိုး တပ္မွဴးႀကီး လည္းပါ၀င္ ခဲ့ပါသည္။ ၄င္းအဖြဲ႔မွ ပညာရွင္မ်ားသည္ (UNFC) အဖြဲ႔ ၀င္မ်ား၊ အဖြဲ႔ ၀င္ မဟုတ္ေသာ ရခိုင္လြတ္ ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP)ႏွင့္ ရခိုင္တပ္မေတာ္ (AA)တို႔ႏွင့္ ေဆြးေႏြး ေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ေလ့လာမွဳမ်ား ထဲတြင္ မည္သည့္ လက္နက္ကိုင္ တပ္မ်ားမဆို၊ (အစိုးရ တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ေစ၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ျဖစ္ေစ၊) ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္းပံုႏွင့္ အညီအံ၀င္ဂြင္က် ျဖစ္ေစရန္ မည္သို႔မည္ပံု ေျပာင္းလဲသင့္ သည္ကို အျမင္ခ်င္း ဖလွယ္ ေနၾကျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

(UNFC) သည္ အလားတူ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ဳိးကို ျပီးခဲ့သည့္ ႏို၀င္ဘာ (၂၉)ရက္ေန႔တြင္လည္း ထိုင္းႏိုင္ငံ ဇင္းမယ္ျမိဳ ႔၌ပင္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ေရးရာမ်ားကို (Forum for Federation) ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ (၃)ရက္တာ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးျပီး အျမင္ဖလွယ္ခဲ့ၾကပါသည္။ (FOF) အဖြဲ႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ ေထာင္စုစနစ္၏ အဂၤါရပ္မ်ဳိးမ်ားျဖင့္ အျမင္ဖလွယ္ ခဲ့ၾကပါသည္။

အလားတူ (UNFC) သည္ လာမည့္ ဒီဇင္ဘာ (၆)ရက္ေန႔မွ (၈)ရက္အထိ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးေရးႏွင့္ ပါတ္သက္သည့္ ေနာက္ထပ္ ပညာအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ အျမင္ဖလွယ္ ရန္ ရွိေနပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံေရး ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေရး နွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး အေတြ႔အၾကဳံမ်ားကို အျမင္ဖလွယ္ၾကမည္ျဖစ္ပါသည္။

ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္မ်ားမွ လာေရာက္ ညွိႏွဳိင္းေနေသာ ပညာရပ္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္ ထာ၀ရျငိမ္းခ်မ္း ရရွိေစေသာ နည္းနာမ်ား ျဖစ္သည္ဟု (UNFC) မွ ခံယူ ထားပါသည္။ အစိုးရ၊ အတိုက္အခံႏွင့္ တိုင္းရင္းသား အေရးဟူသည့္ သံုးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးေရး အတြက္ လိုအပ္ေသာ ပညာရပ္မ်ားကို ႏိုင္ငံတကာ ပညာမ်ားက ၀ိုင္း၀န္း ကူညီေျဖရွင္း ေပး ေနခဲ့ေၾကာင္း ဆိုပါသည္။

သို႔ေသာ္ အစိုးရဖက္ကမူ ၄င္းတို႔ တပ္မ်ားသည္ အနီးစပ္ဆံုး ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲ အခ်ိန္အထိ မိမိတို႔ လိုရာ ရည္ရြယ္ တခုဆီသို႔ တက္လွမ္းႏိုင္ရန္ ဆက္လက္ တိုက္ခိုက္ေနမည့္ ပရိယာယ္မ်ဳိးကို အသံုးျပဳ ေနသည္မွာ ထင္ရွားလွပါသည္။ တခ်ိန္ထဲတြင္ ဖက္ဒရယ္ တပ္မေတာ္၊ ဖက္ဒရယ္ စနစ္ကို လက္မခံေၾကာင္း အရိပ္အေရာင္မ်ား ျပသျပီး အဆံုးအျဖတ္ ေပးသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲ အခ်ိန္ထိ ဆက္လက္ တိုက္ခိုက္ ေနမည္ဟု ပညာရွင္မ်ားကသံုးသပ္ေနပါသည္။

 —

Read more »

Myen hte mung masa shing jawng ai lam hta, ladat jaw jaw hte gamu hkat ra ai lam UNFC ningtau amu madu (2) tsun

Date: 3/12/2013

By: KPMRN

UNFC hte KPMRN san htai galaw ai lam hta myen hte mung masa shing jawng ai lam hta ladat jaw jaw hte hkrang shaw nna shing jawng nga ra ai lam UNFC ningtau amu madu (2) Salang kaba Hkun Ukker tsun

KP: Lai wa sai shata htum wa maga de Thailand mung dan Chiang Mai mare kaba kaw UNFC hte kata na mung masa party nkau mi hkrum hta madung hku nna Federal Army (shn) mung hpawm shim lam hpyen dap hpe hpaw na matu grau nna madung tsun dat ai lam hpe mu mada lu ai, FA galaw na matu hpa majaw dai ram tin wa ra ai masa nga ai kun?

Slg. UKker: Shinggan Midea ni hkan shabra ai lam hta FA hpe galaw na matu madung shabra da ai lam hpe mu lu ai. Anhte UNFC ni hku nna ndai lam hpe jahta ai lam gaw ya yang byin pru nga ai Myen mung dan a mung masa hpe yu dat ai shaloi jet ai federal mung hpawm hpyen dap FA hpaw shabawn ai lam hta federal jet jet hte seng ai gaw da tara hte nshut nshai hkra hpaw shabawn ai FA rai ra ai ngu ai hpe madum jum nna tsun ai, tsun mayu ai gaw ya nga ai Myen hpyen dap gaw anhte myu baw sang ni yawng jawm myit hkrum nna hpaw da ai nre, bai nna hpyen masa hta rapra ai tara tsep kawp n-nga ai hpyen dap re, dai majaw anhte UNFC a FA ngu ai lachyum gaw Federal jet ai hpyen dap hte rit kawp tara hte rapra ai lam hte hpring tsup ai FA gaw gap na. Bai nna dai zawn gaw gap ai hta rai tim, Du Up daju jum kaw nna hpyen la madang du hkra myu baw sang ni yawng rapra masa hku hpaw shabawn ai hpyen dap hpe tsun ai lam rai nga ai.

 KP: matut na san mayu  ai lam gaw UNFC dat kasa ni hku nna NLD ningbaw ni hte sa hkrum ai lam hta madung hku nna 2008 ning gaw da tara hpe gram lajang na (shn) ningnan bai ka lajang na ngu ai hpe tsun da ai hpe mu ai, ndai kaw san mayu ai ningnan bai ka ra ai rai yang mung ka ra ai ngu asan tsun ai lam n-nga ai sha gram na (shn) ningnan ka na ngu ai hpe tsun ai, ningnan ka na ngu asan tsun yang mayak hpa baw nga ai kun?

Slg. UKker: teng teng gaw mung masa maga hku htai ga nga yang, 2008 ning gaw da tara hpe gram na ngu tsun ai mung nshut ai, (shn) ningnan bai ka na ngu ai mung nshut ai, hpa majaw nga yang, nkau mi tsun ai gaw 2008 ning hpe gram na aten shing nrai, ningnan bai ka na matu aten naw jau ai mung nga ai. UNFC hku nna gaw gara hku mi rai rai ningnan langai ka na, shim ai hku ka na mai gan kaw na majoi hpaji kung ai ni hpe saw shaga na ka na re.

KP: UNFC hte UNA ni gaw gaw da tara hpe ning nan san san ka lajang na matu grau nna n-gun dat na matu myit ai, ndai lam hpe ya hkyak hkyak power lu taw nga ai asuya ni hku na gade ram hkap la chye na ya na kun?

Slg. UKker: Myen asuya hpe gaw anhte yawng chye da chyalu rai nga ai, shi gaw Myen sha shara shagu hta power nga mayu ai, dai re majaw shanhte a na hta anhte hpa baw hpe galaw ra ai, ganing zawn re hkrang hpe she ra sharawng ai ngu ai hpe galoi mung dum bang ya ra nga ai, masing jahkrat lam madun ya ra ai.

By:

Jame Alex

Read more »

အစိုးရ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းပါ အခ်က္အခ်ဳိ႕ NCCT ပယ္ဖ်က္

 "NCCT အဖြဲ႔ဝင္တို႔ ၏ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ ေဆြးေႏြးပြဲကို ႏိုဝင္ဘာ ၂၇ ရက္က ေတြ႔ရစဥ္။ ေဆြးေႏြးပြဲရလဒ္မ်ားအျဖစ္ အစိုးရ၏ 'အပစ္ရပ္ေရးမူၾကမ္းပါ အခ်က္အခ်ိဳ႕ကို လက္ခံႏိုင္ဖြယ္မရွိ'ဟု သံံုးသပ္ခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚလာသည္။ (ဓာတ္ပံု-ဖနိဒါ)"

အစိုးရ၏ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္း လက္ခံႏိုင္ဖြယ္မရွိသည့္ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို တစ္ႏိုင္ငံလံုုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာ ညႇိႏႈိင္းေရးအဖြဲ႕ NCCT က ပယ္ဖ်က္လုိက္ သည္ဟု အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ႏုိင္ဟံသာက ႏုိ၀င္ဘာ ၂၇ ရက္တြင္ ေျပာသည္။


အစိုးရမွ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္းအသီးသီးသို႔ ႏို၀င္ဘာလ ၂ ရက္တြင္ ေပးပို႔ထား သည့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ စာခ်ဳပ္မူၾကမ္းကို NCCT အဖြဲ႕၀င္တို႔ ထိုင္းႏုိင္ငံတြင္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ လက္ခံႏုိင္ဖြယ္မရွိသည့္ အခ်က္မ်ားကို ပယ္ဖ်က္ျခင္းျဖစ္သည္။

“အစုိးရဘက္က တင္ျပတဲ့ စာတမ္းအေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မျဖစ္သင့္တာ၊ လက္မခံႏုိင္တဲ့ အပုိင္းေတြ ျဖဳတ္ပယ္ထားတယ္”ဟု ႏိုင္ဟံသာက ေျပာသည္။

အစိုးရ၏ အပစ္ရပ္ေရးမူၾကမ္းပါ အခ်က္ ၁၁ ခ်က္အနက္ ေျခာက္ခ်က္ကို ႏို၀င္ဘာ ၂၆ ႏွင့္ ၂၇ ရက္တို႔ တြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီး အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို ပယ္ဖ်က္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ အပစ္ရပ္ေရးမူၾကမ္းပါ အခ်က္မ်ားသည္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တို႔အတြက္ လက္နက္စြန္႔ေရးကို ရည္ၫႊန္းေနၿပီး တပ္သားသစ္ စုေဆာင္း ျခင္းကို ခြင့္မျပဳျခင္း၊ စခန္းသစ္မ်ား တိုးခ်ဲ႕ျခင္းတို႔ကို ခြင့္မျပဳျခင္းသည္ လက္ခံႏုိင္ဖြယ္မရွိသည့္ အခ်က္ မ်ားဟု ဆုိသည္။

“လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္စြန္႔ ဥပေဒေဘာင္ထဲ၀င္ဆုိတဲ့ ေ၀ါဟာရမ်ဳိး၊ ေနာက္ တည္ဆဲဥပေဒဆုိတာမ်ဳိး အဲဒါကုိ လက္မခံတာပါတယ္။ အန္ကယ္တုိ႔ကုိ စခန္းသစ္မေဆာက္ရ၊ ရဲေဘာ္သစ္ မစုေဆာင္းရ၊ စစ္ေရး ဆုိင္ရာ လက္နက္ခဲယမ္း မစုေဆာင္းရဆုိတဲ့ အခ်က္ေတြ၊ လူထုဆီက အေကာက္အခြန္ မေကာက္ရဆုိ တဲ့ဟာေတြကုိ ပယ္တယ္။ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးခြင္ထဲမွာ နယ္ေျမလံုၿခံဳေရးအတြက္ သူတုိ႔ရဲ႕ ရဲတပ္ဖြဲ႕ ေတြ လြတ္လာမယ္၊ တာ၀န္ယူေစမယ္ဆုိတဲ့ဟာမ်ဳိးကုိ အန္ကယ္တုိ႔ လက္မခံဘူး”ဟု မဇၩိမကို ေျပာ သည္။

အစုိးရတင္ျပေသာ မူၾကမ္းအခန္း ၂ တြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏တာ၀န္မ်ားတြင္ “အပစ္ရပ္နယ္ေျမအတြင္း တရား ဥပေဒစုိးမုိးေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲတပ္ဖြဲ႕က တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္ရန္” ေဖာ္ျပထားသည္။

ထုိ႔ျပင္ အခန္း ၃ အပစ္ရပ္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ တာ၀န္မ်ားတြင္ တပ္စခန္း အသစ္ တည္ေဆာက္ျခင္း၊ တပ္ဖြဲ႕၀င္သစ္ စုေဆာင္းျခင္း၊ လက္နက္ခဲယမ္းမီးေက်ာက္မ်ား ထုတ္လုပ္ ျခင္း၊ ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊ လႊဲေျပာင္းျခင္း၊ စုေဆာင္းျခင္းတုိ႔ မျပဳလုပ္ရန္၊ ျပည္သူလူထုကုိ ၀န္ထုပ္၀န္ပုိး ျဖစ္ ေစႏုိင္သည့္ ေငြေၾကးႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ေတာင္းဆုိမႈမျပဳလုပ္ရန္တုိ႔ ပါ၀င္သည္။

KIO အေနျဖင့္လည္း အစုိးရမူၾကမ္းတြင္ လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္ကုိ စြန္႔လႊတ္ရန္ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ ၀င္ေနရာ လက္ခံႏုိင္စရာမရွိေၾကာင္း KIO ဒုတိယစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က ေျပာသည္။

“အစုိးရဘက္ကေန ေပးတာေတာ့ အစုိးရဘက္ကေန ျဖစ္ေစခ်င္တဲ့ဆႏၵကုိ ေပးတာျဖစ္တယ္။ ဒီအေပၚ မွာၾကည့္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျပန္ညႇိရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ခံႏုိင္တာရွိသလုိ၊ လက္မခံႏုိင္တာေတြလည္း ရွိ ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ Concept (အယူအဆ)ေတြ ေျပာတဲ့အခါမွာ လက္နက္ကုိင္လမ္းစဥ္ဟာ မွားခဲ့ တယ္ ေျပာတဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႕ေတြကေရာ KIO က လက္မခံႏုိင္ ဘူး။ ဒါ မိမိရဲ႕ ရသင့္တဲ့အခြင့္အေရးအေပၚမွာ ရပ္တည္တယ္လုိ႔ သေဘာထားပါတယ္”ဟု ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ ေမာ္က ေျပာသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏုိ၀င္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔က အစုိးရ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္းဘက္မွ တင္ျပေသာ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ မူၾကမ္းအေပၚ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က ယင္းကဲ့သုိ႔ ေျပာဆုိလုိက္ ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕တြင္ ႏွစ္ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးမႈတြင္လည္း လုိင္ဇာေဆြးေႏြးပြဲမွ ရရွိေသာ ဘံုသေဘာ တူညီခ်က္ ၁၁ ခ်က္အေပၚ ျပန္လည္ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ အစုိးရမူၾကမ္းမ်ားကုိ သံုးသပ္ခဲ့ကာ တစ္ႏိုင္ငံလံုး အ ပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္ကုိ အေထာက္အကူျပဳရန္အတြက္ အခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းကာ မူၾကမ္း ေရးဆြဲရန္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း NCCT ၏ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္(၂) ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဂြန္ေမာ္က ေျပာ သည္။

NCCT အဖြဲ႕၏ ဒုတိယေျမာက္ေန႔ ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးဆုိင္ရာ မူၾကမ္း တစ္ခု ေရးဆြဲၿပီး ႏို၀င္ဘာ ၂၈ တြင္ အတည္ျပဳသြားမည္ျဖစ္သည္။ ေဆြးေႏြးပြဲသည္ လာမည့္ ဒီဇင္ဘာ လအတြင္း ကရင္ျပည္နယ္ ဘားအံၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပမည့္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ေဆြးေႏြးပြဲ အတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈတစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

By: Mizzima

 

Lachid Kachin's photo.

Read more »

KNO-JAPAN shiga

Japan Mung du Jinghpaw Wunpawng A Myu Sha Ni a Kaba dik Mung Masa Wuhpung rai nga ai (KNO Japan) a (2013-2015) Ladaw laman na Ningbaw Ningla ni Lit hpe Ap hkat nga yang

Read more »

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာယုဒသန္

Posted on June 25, 2013 by thawngno • Posted in 6. CHRISTIAN RELATED ARTICLES • Tagged Rev. Kip Thian Pau • Leave a comment

အထက္ပါေခါင္းစဥ္ျဖင့္ အစခ်ီၿပီး ေရးလိုက္ေသာ စာမူကို ဖတ္ရႈသူတိုင္း အံ့ၾသေကာင္း အ့ံၾသ သြားပါလိမ့္မည္။ ဆရာယုဒသန္သည္ ျမန္မာသမိုင္း၌ ရာဇ၀င္ တြင္ေသာ ျမန္မာအဂၤလိပ္ စစ္ေျပ ၿငိမ္းစာခ်ဳပ္ ျဖစ္ေသာ ရႏၲပို စာခ်ဳပ္ ၌ စကားျပန္အျဖစ္ သမိုင္း မွတ္တမ္း တင္ခဲ့ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ သမိုင္း သုေတသီ တစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ျဖဴျဖဴ၀င္း¹  မွ ဆရာႀကီး ယုဒသန္သည္ ရႏၲပို စာခ်ဳပ္၌ စကားျပန္ အဆင့္သာလွ်င္ မဟုတ္ဘဲ စစ္ေျပၿငိမ္းရန္ ေအာင္သြယ္သူ (Negotiator) ျဖစ္ေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ့္ကို ေျပာျပဘူးပါသည္။

ေဒါက္တာျဖဴျဖဴ၀င္းက ဆက္လက္ေဖၚျပသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အတြက္ ျမန္မာ က်မ္းစာ ဘာသာျပန္ေပးျခင္း၊ ျမန္မာ အဂၤလိပ္ႏွင့္ အဂၤလိပ္ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ေပးျခင္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အားလံုးအတြက္ တန္ဘိုးျဖတ္၍ မရေသာ သမိုင္း အေမြအႏွစ္ ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။ ထို႔အျပင္ “ရႏၲပို စာခ်ဳပ္” ၌ ျမန္မာ အဂၤလိပ္ စစ္ေျပၿငိမ္း စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ရြတ္ရြတ္ခၽြန္ခၽြန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ဆရာႀကီးအား ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရးသမိုင္း ၌လည္း မွတ္တမ္းတင္ ဂုဏ္ျပဳထိုက္သူျဖစ္သည္ဟု ဆက္လက္ေဖၚျပသြားပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚသို႔ ေရာက္ရွိ ခ်ီတက္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ယေန႔ အခ်ိန္အခါတြင္ သမိုင္းျဖစ္ရပ္မွန္ မ်ားကိုလည္း မွတ္တမ္းတင္အပ္သည္ဟု ယူဆမိပါသည္။

အထူးသျဖင့္ ဆရာႀကီး ယုဒသန္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိေသာ အႏွစ္ ၂၀၀ ျပည့္ ေက်းဇူးေတာ္ ခ်ီးမြမ္းျခင္း ကာလတြင္ ဤ သမိုင္းျဖစ္ရပ္မွန္ကို တင္ျပလိုျခင္းလည္း ျဖစ္ပါသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဗီအိုေအ (VOA) ျမန္မာဌာန၌ အမႈထမ္းခဲ့သူ ဦးႀကင္ဦး (၉၄ ႏွစ္) ² အဂၤလန္ႏိုင္ငံ သြားေရာက္စဥ္က ရရွိခဲ့ေသာ၊ ျမန္မာစာမွ အဂၤလိပ္လို ဘာသာျပန္ထားေသာ ရႏၲပိုစာခ်ဳပ္ ကိုလည္း ပူးတြဲတင္ျပထားပါသည္။

ဆရာႀကီး ယုဒသန္၏ သမုိင္းေၾကာင္းကို ဤေဆာင္ပါး၌ အက်ယ္တ၀င့္ မေဖၚျပေတာ့ပါ။ ယခု ေဆာင္းပါး၌  အဓိကေဖၚျပလိုသည္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဆရာႀကီးက်ဲခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ား အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ၌ ယေန႔ ေပါက္ဖြားေနသည့္ အေၾကာင္းကို ေဖၚျပသြားပါမည္။ သခင္ေယရႈသည္ ေကာင္းကင္ ႏိုင္ငံေတာ္ ကိုစြန္႔ၿပီး အျပစ္သားအားလံုး အတြက္ ေလာက ကို ၾကြဆင္းသကဲ့သို႔ ဆရာႀကီး ယုဒသန္သည္ တိုးတက္ေနေသာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံကို ေက်ာခိုင္းၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာကာ သူ၏ အသက္၊ ဇနီး ၂ ေယာက္၏ အသက္၊ သားသမီးမ်ား၏ အသက္ကိုပါ ေပးလွဴ စေတးခဲ့ပါသည္။

ဤကဲ့သို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ အနစ္နာခံ အဆင္းရဲခံၿပီး ေနာက္ဆံုး သူ၏ အသက္ကိုပါ စေတးခဲ့ပါေသာ္လည္း ၿငီးၿငဴျခင္း လံုး၀မရွိခဲ့ဘဲ “သခင္ေယရႈ အတြက္သာဆိုရင္” ဆိုၿပီး အံသြားခဲႀကိတ္လ်က္ က်ဲခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ား ယေန႔ တိုင္ေအာင္ ေပါက္ဖြားေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။

ဆရာႀကီး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္မွာ အႏွစ္ ၂၀၀ ျပည့္ၿပီ ျဖစ္ၿပီး အသက္စြန္႔ခဲ့ေသာ ၁၈၅၀ မွ ေရတြက္ပါက ႏွစ္ေပါင္း (၁၆၃) ႏွစ္ခန္႔ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ သို႔ရာတြင္ သူက်ဲခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ား ေပါက္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး ဆက္လက္ေပါက္ေနဦးမည္ျဖစ္သည္။ သူ၏ စြန္႔လႊတ္ အနစ္နာ ခံခဲ့မႈေၾကာင့္လားမသိ၊ ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ တဖြဲဖြဲ ေရာက္ရွိလာျခင္း သည္လည္း အ့ံၾသေလာက္ေပသည္။ ကမာၻေပၚရွိ လူမ်ဳိး အားလံုးေရာက္ရွိေသာ ႏိုင္ငံကို လက္ညိဴးထိုးရမည္ ဆိုလွ်င္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကိုသာ ထိုးရမည္ပင္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူမ်ဳိးႏြယ္စု ၁၃၅ မ်ဳိးစလံုးပင္လွ်င္ ေရာက္ရွိေနၿပီဟု ယူဆရပါသည္။

ဦးၾကင္ဦး၏ ေဖၚျပခ်က္အရ ရခိုင္ အမ်ဳိးသား တစ္ေယာက္ သေဘာၤေပၚမွ ခုန္ဆင္းၿပီး ေျခခ်ေနထိုင္ ခဲ့ရာမွ အစျပဳၿပီး ယေန႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ တ၀ွမ္းလံုးရွိ ျပည္နယ္ အသီးသီး ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ျပန္႔ႏွံ႕ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ပါသည္။ ေယးလ္ တကၠသိုလ္ သို႔ ျမန္မာစာ ဘာသာျပန္အျဖစ္ ေရာက္ရွိသူ ဦးခင္ ၏ ေျပာျပခ်က္အရ အထက္ေဖၚျပပါ ရခိုင္အမ်ဳိးသားသည္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံတြင္ ေျခခ်ေနထိုင္ေသာ ပထမဦးဆံုး ျမန္မာႏိုင္ငံသား ျဖစ္မည္ ဟု ခန္႔မွန္းရၿပီး လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း (၅၅) ခန္႔ကျဖစ္ဟန္ ရွိသည္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ဦးစြာ ေရာက္ရွိခဲ့သူ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဗာဂ်ီးနီးယား ျပည္နယ္တြင္ ေနထိုင္သူ ဦးဆိုင္းလိန္³ ၏ ကိုယ္တိုင္ေျပာျပခ်က္ သည္လည္း စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းလွသည္။ သူ၏ ေျပာျပခ်က္အရ ခ်င္းအမ်ဳိးသားမ်ားထဲမွ ဆရာႀကီး ဦးအက္(စ္)တီ ေဟာက္ဂို၊ ဦးတိုက္ကြဲလ္ ႏွင့္ ဦးေစာကူလ္ တို႔သည္ ၁၉၅၇ ႏွင့္ ၁၉၅၈ ပါတ္၀န္းက်င္ မ်ားတြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ပညာသင္ရန္ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၾကသူမ်ားျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္သြားၾကသည္။ ၁၉၅၈ တြင္ ပညာသင္ၾကားရန္ ေရာက္ရွိလာေသာ ေဒါက္တာ နိပ္ဆန္း (Nei Sang) သည္၊ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဦးေန၀င္း အာဏာသိမ္း ေသာအခါ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္မည့္ အစား အေမရိကန္ ႏိုင္ငံတြင္ ဆက္လက္ေနထိုင္ခဲ့သည္ ဟုဆိုပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒါက္တာနိပ္ဆန္း သည္ အေမရိကန္ႏိုင္တြင္ ေျခခ်ေနထိုင္ရန္ အဦးဆံုး ေရာက္ရွိခဲ့သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား တစ္ေယာက္ ျဖစ္ႏိုင္သည္ ဟု ဦးဆိုင္းလိန္ က ဆိုပါသည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ေတာ္လွန္ေရး အစိုးရ အာဏာသိမ္းၿပီး ေနာက္ပိုင္း တျဖည္းျဖည္း ပိုမို၍ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ သို႔ေရာက္ရွိလာၾကေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ စစ္အစိုးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ စနစ္ၾကမ္းတမ္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား ပို၍ပို၍ ေရာက္ရွိလာၾကေၾကာင္း သိရပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ပိုမိုေရာက္ရွိ ျခင္းမွာ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ ေၾကာင္း နားလည္ရပါသည္။ ဤသို႔ အားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀) ပါတ္၀န္းက်င္ ၾကာလာေသာ အခါ နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာၾကပါသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိရန္ က်ဳိးစားရင္း ဒုတိယႏိုင္ငံတြင္ အသက္ပါ ေပ်ာက္ဆံုး ခဲ့သူမ်ားလည္း ဒုႏွင့္ ေဒး ရွိခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာ့ ႏိုင္ငံေရး ေၾကာင့္ ကမာၻ႕ႏိုင္ငံ အသီးသီးသို႔ ျပန္႔ႏွံ႕ေရာက္ရွိလာ ၾကသည့္ အနက္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိသူသည္ အမ်ားဆံုး ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ယံုၾကည္မႈ
ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ လူမ်ဳိးႏြယ္စုမ်ား၏ ကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာသည္ တစ္သီးတစ္ျခားစီ ျဖစ္သကဲ့သို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ေရာက္ရွိေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ား၏ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္ရာ ဘာသာ တရားမ်ားသည္လည္း ကြဲျပားျခားနား ၾကမည္မွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါ။ သို႔ရာတြင္ ဤေဆာင္းပါး၌ အဓိက တင္ျပလိုသည္မွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာ၀င္မ်ား၏ အေၾကာင္း တစ္ေစ့တစ္ေစာင္း ေဖၚျပလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သိကၡာေတာ္ရဆရာႀကီး ေဒါက္တာ ေစာလယ္ထူး ⁴ ထံမွ ေမးျမန္း ရရွိခဲ့ေသာ စာရင္းအရ အေမရိကန္ေရာက္ ျမန္မာခရစ္ယာန္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအေၾကာင္းကို ေအာက္ပါ အတိုင္း ေဖၚျပသြားပါမည္။

(၁) Burmese Christian Association of North America (BCANA)
ဤအသင္းေတာ္မ်ား အဖြဲ႕ကို ေအဒီ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ခန္႔ တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းၿပီး အသင္းေတာ္ေပါင္း (၁၄) ပါး ပါ၀င္သည္။ ယခု လက္ရွိတြင္ သဘာပတိ အျဖစ္ Rev. Laphai Zauya အမႈေတာ္ေဆာင္မ်ား ဦးေဆာင္သူမွာ Rev. Samuel Saw ျဖစ္ၿပီး အတြင္းေရးမွဴးမွာ Lawrence Chaw ျဖစ္ပါသည္

(၂) Karen Baptist Churches USA
ဤ အသင္းေတာ္မ်ား အဖြဲ႕သည္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ယေန႔ အသင္းေတာ္ေပါင္း (၇၂) ပါး ပါ၀င္ပါသည္။ သဘာပတိ အျဖစ္ Rev. Tha Hgay ဦးေဆာင္ၿပီး၊ Rev. Dr. Saw Ler Htoo က အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ တာ၀န္ယူပါသည္။

(၃) Chin Baptist Churches USA
ဤ အသင္းေတာ္မ်ား အဖြဲ႕ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕ စည္းၿပီး ယေန႔ အသင္းေတာ္ေပါင္း (၆၃) ပါး ပါ၀င္သည္။ သဘာပတိ အျဖစ္ Rev. Ngun Awi ႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴး အျဖစ္ Rev. C. Duh Kam တို႔က ဦးေဆာင္လွ်က္ရွိပါသည္။

(၄) Chin Baptist Association of North America
ဤအသင္းေတာ္မ်ား အဖြဲ႕ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္မွ စတင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး အသင္းေတာ္ (၂၄) ပါး ရွိၿပီျဖစ္သည္။ အသင္းေတာ္ သဘာပတိ အျဖစ္ Rev. Sa Tin Lal ႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ Pu Lal Nei Mang တို႔မွက ဦးေဆာင္လွ်က္ရွိသည္။

အထက္ပါ အဖြဲ႕အစည္း (၄) ဖြဲ႕ အျပင္ အဖြဲ႕အစည္း အျဖစ္ စနစ္တက် မဖြဲ႕စည္း ရေသးေသာ္လည္း အသင္းေတာ္မ်ားျဖင့္ အေတာ္အသင့္ စုစည္းထားေသာ ေအာက္တြင္ ေဖၚျပထားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား လည္းရွိေသးသည္။

(၁) Kachin American Association
Rev. Dr. Lahpai Zau Ya မွ ဦးေဆာင္ၿပီး အသင္းေတာ္ (၉) ပါးခန္႔ ရိွပါသည္။

(၂) Kachin Baptist Minister Council
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ တြင္ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး သဘာပတိ Rev. Dr. Kam Sai Say ႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ Rev. Yawba Lasaw တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

(၃) Non denominational & Pentacostal Myanmar Churchs
အသင္းေတာ္ေပါင္း (၈၀) ခန္႔ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

(၄) Zomi အသင္းေတာ္မ်ား
အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ရွိ Zomi အသင္းေတာ္မ်ား ကို Pu Go Sawm Khup က စုစည္း ျပဳစုထားရာ အသင္းေတာ္ေပါင္း (၇၃) ပါး ရွိပါသည္။ တရား၀င္ အဖြဲ႕အစည္းႀကီး တစ္ခုအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းထားျခင္း မဟုတ္ဘဲ ဂိုဏ္းဂဏ အသီးသီး၏ စာရင္းကို စုစည္း တင္ျပထားျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ Zomi Christian Minister Fellowship ေခၚ အမႈေတာ္ေဆာင္မ်ား အဖြဲ႕ကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ မွစတင္ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး၊ သဘာပတိအျဖစ္ Rev. Thawng Khan Cin ႏွင့္ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ Rev. John Thang Vum ႏွင့္ ဘ႑ာထိန္း အျဖစ္ Rev. Dr. Tung Za Pau တို႔မွ ဦးေဆာင္ၾကပါသည္။

(၅) တိုင္းရင္းသားအသင္းေတာ္မ်ား
အထက္ေဖၚျပပါ အသင္းေတာ္၊ အဖြဲ႕မ်ား အျပင္ အျခား ျမန္မာ တိုင္းရင္းသား မ်ားႏွင့္ မ်ဳိးႏြယ္စု တစ္ခ်ဳိ႕လည္း အသင္းေတာ္ အစျပဳၾကရာ စုစည္းၿပီး အမည္နာမ မထြက္ရွိေသးေသာ အသင္းေတာ္မ်ားလည္း ဖူးပြင့္ ေနၾကဆဲ ျဖစ္ပါသည္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံရွိ ျမန္မာ အသင္းေတာ္မ်ား၏ အေျခအေန ႀကံဳေတြ႕ရေသာ အခက္အခဲမ်ား
(၁) ဆရာႀကီး ယုဒသန္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သို႔ ေရာက္ရွိၿပီး ႏွစ္ျခင္း အသင္းေတာ္ အစျပဳေပးခဲ့သည္။ ဆရာႀကီး ေနာက္ပါလာေသာ အမႈေတာ္ေဆာင္ ႀကီးမ်ားလည္း အေမရိကန္ ႏွစ္ျခင္း မစ္ရွင္ (ABM) မ်ားသာလွ်င္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ရာတြင္ အခ်ိန္ၾကာလာသည္ႏွင့္ အမွ် ဂိုဏ္းဂဏ အသီးသီး ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ၀င္ေရာက္လာပါသည္။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိလာေသာ အခါ ေရာက္ရွိေသာ ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕ မ်ား၌ ဂိုဏ္းဂဏ ေပါင္းစံု ေရာေႏွာ ေရာက္ရွိၾကပါသည္။ သို႔ရာတြင္ အခ်ဳိ႕ အသင္းေတာ္မ်ားသည္ ဂိုဏ္းဂဏ အမည္ အစား ခရစ္ယာန္ ဟုသာ သံုးႏံႈးၾကပါသည္။ ဥပမာ Chin Christian Church ။

(၂) ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းအသီးသီးမွ ေသာ္လည္းေကာင္း ေတာင္ေပၚ ေဒသႏွင့္ ေျမျပန္႔ ျပည္နယ္ တစ္ခု ၿမိဳ႕တစ္ၿမိဳ႕ သို႔ ေရာေႏွာ ေရာက္ရွိ ၾကရာ သူတို႔ နားလည္ေသာ ကိုးကြယ္မႈ ပံုစံကို ဦးစားေပး ခ်င္ၾကသည္။

(၃) ဘာသာေရး သို႔မဟုတ္ အသင္းေတာ္ တစ္ခုခုတြင္ ႀကီးထြားရင့္က်က္သူ နည္းၿပီး မေတာက္တေခါက္ သိ၊ တတ္သူမ်ားျခင္း၊ တနည္းအားျဖင့္ အေမရိကန္ ေရာက္ရွိရန္ ခရီးရွည္ကို သြားခဲ့ရာ၌ ဘုရား အမွန္တကယ္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရွိ၍သာ အသင္းေတာ္ အစျပဳသူမ်ားျခင္း လည္း တစ္ခုပါ၀င္သည္။

(၄) အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိသူ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အမ်ားစုသည္ ဘာသာေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကၽြမ္းက်င္ႏွံ႕စပ္သူ၊ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိသူ၊ ရင့္က်က္သူ နည္းပါးၿပီး စစ္ေျပး ဒုကၡသည္ မ်ားအျဖစ္ ေရာက္ရွိလာသူ ပို၍မ်ားေသာေၾကာင့္ (Little knowledge is dangerous) အခက္အခဲ မ်ားလည္း ႀကံဳေတြ႕ရပါသည္။

(၅) ပထ၀ီအေနအထား ျခားနားျခင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻ႕ အေရွ႕ဖ်ားႏိုင္ငံ ျဖစ္ေသာ္လည္း အေမရိက ႏိုင္ငံသည္ အေနာက္ဖ်ား၌ ရွိၿပီး ပထ၀ီ အေနအထားသည္ တျခားစီျဖစ္ပါသည္။ ပထ၀ီ အေနအထားသာ မကဘဲ ဘာသာစကားလည္း ဘာမွ မဆိုင္ပါ။ သို႔ျဖစ္၍ Myanmar American မ်ား အခက္အခဲေပါင္းစံု ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ေနရပါသည္။

(၆) အထက္ အမွတ္စဥ္ (၄) ၌ေဖၚျပသည့္ အတိုင္း အရည္အခ်င္းရွိ၍ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ ေရာက္ရွိျခင္း မဟုတ္ဘဲ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ပို၍မ်ားသည္ ႏွင့္ အညီ၊ အဆင့္အတန္းမရွိသူမ်ား ပိုမိုမ်ားျပားပါသည္။ အရည္အခ်င္း ရွိသူမ်ားက ဆင္ဆင္ျခင္ျခင္ ေနထိုင္တတ္ေသာ္လည္း၊ အရည္အခ်င္း မရွိသူတစ္ခ်ဳိ႕က မိမိ တတ္သိထားသည့္ အနည္းငယ္ေသာ အေတြ႕အႀကံဳမ်ား ကို အဟုတ္ထင္တတ္ၿပီး လူမႈေရးျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚေစတတ္ပါသည္။

(၇) အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသို႔ အနည္းငယ္ေစာၿပီး ေရာက္ရွိသူမ်ားသည္ ဘ၀င္ျမင့္ၿပီး ေနာက္မွ ေရာက္ရွိေသာသူမ်ားကို အထင္ေသးေသာ ေရာဂါလည္း ေနာက္မွ ေရာက္လာေသာ သူမ်ားအတြက္ ခံရခက္ေသာ၊ ေနရခက္ေသာ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိးျဖစ္သည္။

နိဂံုးခ်ဳပ္
ကၽြန္ေတာ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရွိအသင္းေတာ္ အသီးသီး၏ အေျခအေနကို လက္လွမ္းမွီသမွ် ေလ့လာဘူးသူ ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွစ္ျခင္း အသင္းခ်ဳပ္ စာေပႏွင့္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ေရး ဌါနတြင္ အမႈေတာ္ေဆာင္ရင္း ရန္ကုန္ စီးယင္း ႏွစ္ျခင္း အသင္းေတာ္၌ အမႈေတာ္ေဆာင္ တစ္ဦးအျဖစ္ ပါ၀င္သူ ျဖစ္ပါသည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ေရာက္ရွိေသာ ႏွစ္ ဧၿပီ လမွ စ၍ Maryland State ရွိ US Siyin Baptist Church (USSBC) တြင္ အမႈေတာ္ ေဆာင္ခြင့္ ရခဲ့ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလ (၂၇) ရက္ေန႔မွ စ၍ ယံုၾကည္သူ တစ္ခ်ဳိ႕၏ ေတာင္းဆိုခ်က္အရ ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ ၀ါရွင္တန္ ျပည္နယ္ ၌ Seattle Falam Baptist Church ကို အစျပဳႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ဤကဲ့သို႔ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ အမႈေတာ္ေဆာင္ခြင့္ေပးေသာ ဘုရားသခင္၏ နာမေတာ္ကို ခ်ီးမြမ္းပါသည္။ မည္သည့္ ႏိုင္ငံဘဲ ေရာက္ေရာက္ အမႈေတာ္ေဆာင္ရာ၌ စာတန္မာရ္နတ္ ၏ ေႏွာက္ယွက္ျခင္း ရွိစၿမဲ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေယရႈ ျပဳၿပီးခဲ့ေသာ အမႈ “အမႈၿပီးၿပီ” ဟူေသာ ေယရႈ၏ ေၾကြးေက်ာ္သံသည္ ကၽြန္ေတာ့္ ကို ခြန္အားျဖစ္ေစပါသည္။ ဆက္လက္ၿပီ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံရွိ အသင္းေတာ္ အသီးသီး အတြက္ ဆုေတာင္း ေပးၾကပါရန္လည္း ေမတၱာရပ္ခံ ေဖၚျပျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အေရးႀကီးဆံုးမွာ ဆရာႀကီး ယုဒသန္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၌ပ်ဳိးခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ား ထူးျခားစြာ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ၌ ေပါက္ဖြားၿပီး ေပါက္ဖြားဆဲ ႏွင့္ ေပါက္ဖြားေနဦးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း တင္ျပအပ္ပါသည္။

ယေန႔အထိ အေမရိကန္ ေရာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မ်ားထံမွ အသင္းေတာ္ေပါင္း ၃၃၅ ပါးခန္႔ ေရတြက္၍ မ်ဳိးေစ့မ်ား ေပါက္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဤ ကဲ့သို႔ ဆရာယုဒသန္ က်ဲခဲ့ေသာ မ်ဳိးေစ့မ်ား ျမန္မာႏိုင္ငံ၌သာမက အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ အထိ တဖြဲဖြဲ ေပါက္ရွိလာျခင္းသည္ အ့ံၾသ ဂုဏ္ယူ ၀မ္းေျမာက္စရာပင္။ ထိုမွ်သာမကဘဲ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေက်းဇူးရွင္ ဆရာႀကီးယုဒသန္ ကို ေမ့မရႏိုင္ေသာ ေက်းဇူးရွင္ ဖခင္ႀကီးျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္ဆင့္ မွတ္တမ္းတင္ရင္း ဂါရ၀ျပဳပါသည္…။

Kip Thian Pau
ေခတၱလိပ္စာ- 2528 Cedar Groove Ln., Elkridge, MD 21075
အၿမဲတမ္းလိပ္စာ- 12632 SE, 298th Place, Auburn, WA 98092
(Tel) 443-531-1368

_______________________________________________________________________________________

1. ေဒါက္တာ ျဖဴျဖဴ၀င္းသည္ မႏၲေလး ၀ိဇၹာ/သိပၸံ တကၠသိုလ္ ျမန္မာစာ ဌာနမွ ဆရာႀကီး ယုဒသန္၏ ျမန္မာ အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္ စာအုပ္ အားျဖင့္ ပါရဂူ ဘဲြ႕ (Ph.D) ဆြတ္ခူး ရရွိခဲ့သူ ျဖစ္ပါသည္။ သူ၏ ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္ အရ ဆရာႀကီးယုဒသန္၏ ျမန္မာ အဂၤလိပ္ အဘိဓာန္ သည္ ဆယ္ႀကိမ္ေျမာက္ ထုတ္ေ၀ခဲ့ၿပီး ျဖစ္၍ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ ၌ ေနာက္ဆံုး ထုတ္ေ၀ေသာ (ထုတ္ေ၀သူ ဒီ ကိတ္ခ်င့္ေပါင္) စာအုပ္သည္ (၁၁) ႀကိမ္ေျမာက္ ထုတ္ေ၀ျခင္း ျဖစ္သည္။

2. ဦးၾကင္ဦးသည္ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္၌ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ၏ ျမန္မာ သံရံုး စာၾကည့္တိုက္တြင္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ၿပီး ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ မွ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ အထိ ဗီအိုေအ (VOA) ျမန္မာ အစီအစဥ္၌ (၃၁) ႏွစ္ခန္႔ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္သူ ျဖစ္ပါသည္။ ယေန႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ဗာဂ်ီးနီးယား ျပည္နယ္ ၌ ေနထိုင္လ်က္ရွိၿပီး အသက္ (၉၄) ေက်ာ္ရွိၿပီ ဟု သိရပါသည္။

3.  ဦးဆိုင္းလိန္ သည္ ၁၉၆၀ ပတ္၀န္းက်င္ မ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာ သံအမတ္ႀကီးအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဘူးသူ ဦး ဇဟရဲလ်န္ ၏ ကိုယ္ေရး အရာရွိ (PA) ျဖစ္သည္။ ဖဆပလ တြင္ Division Chief အျဖစ္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္ ကမာၻ႕ ကုလသမဂၢ ရံုး တြင္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရန္ အတြက္ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ သို႔ ေရာက္ရွိလာသူျဖစ္သည္။ ယေန႔ထိတိုင္ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ၊ ဗာဂ်ီးနီးယား ျပည္နယ္၊ ဗီယင္နာ ၿမိဳ႕ တြင္ ေနထိုင္လ်က္ရွိသည္။

4. သိကၡာေတာ္ရဆရာ ေဒါက္တာေစာလယ္ထူးသည္ ယေန႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီ ရွိ ကရာနီျမန္မာအသင္းေတာ္ (Calvary Burmese Church) ၏ သင္းအုပ္ဆရာႏွင့္ Karen Baptist Churches USA ၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးျဖစ္ပါသည္။

http://aromadc.wordpress.com/2013/06/25/kipthianpau/

Read more »

Byin mai na kun? Daw - ( I )

Byin Mai Na Kun by Hugawng Kachin

Read more »

ကခ်င္သမိုင္း သံုးသပ္ခ်က္မ်ား

လိုင္ဇာ-ကခ်င္ျပည္မွ သမုိင္းပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ဘာသာေဗဒပညာရွင္မ်ားအနက္ ႏွစ္ျခင္း သိကၡာေတာ္ရဆရာေတာ္ ဦးဂ်ာဂြန္းသည္ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားသူတစ္ဦးျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားအေရးေတာ္ပံုမ်ား ႀကီးႀကီးမားမားျဖစ္ ပြားခဲ့သည့္ ၁၉၆၀-၁၉၇၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္တြင္ ပညာသင္ၾကားခဲ့သည္။ ေက်ာင္းသားအေရးေတာ္ပံုမ်ားတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သည္။ တစ္ခ်ိန္က ျမန္မာသင္ရိုးညႊန္းတမ္းအားျဖင့္သာ ကမၻာ့အျမင္ကိုကန္႔သတ္နားလည္ခဲ့ၾကေသာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕၏အမႈထမ္းမ်ားကို ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းသင္ၾကားေပးျခင္းျဖင့္ ၎တို႔၏အျမင္ကိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေစရန္ ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳလ်က္ ရွိသည္။ ဇြန္လ၌ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနကေတြ႕ဆံုေမးျမန္းစဥ္ ေကအိုင္အိုႏွင့္ျမန္မာအစိုးရအၾကား ျဖစ္ပြားေနေသာ လတ္တေလာပဋိပကၡ၏ ေနာက္ခံသမိုင္းေၾကာင္း ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးညွိႏိႈင္းျခင္းတြင္ ပဓါနက်သည့္အတားအဆီးမ်ားအေၾကာင္းကို ကခ်င္အမ်ဳိးသားတစ္ဦး၏အျမင္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးထားပါသည္။

ေမး။ ။ ကိုလိုနီမတိုင္ခင္ေခတ္က စၾကရေအာင္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ကခ်င္လူမ်ဳိးေတြနဲ႔ မႏၲေလးက ဗမာဘုရင္ေတြရဲ့အၾကားဆက္ဆံေရးက ဘယ္လိုရွိခဲ့သလဲ။
ေျဖ။ ။ ကခ်င္လူမ်ဳိးေတြဟာ ဗမာျပည္နဲ႔တရုတ္ျပည္ၾကားမွာ ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ အင္အားႀကီးတိုင္းျပည္ႏွစ္ခု ၾကားေနျဖစ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဗမာဘုရင္ေတြ တရုတ္ျပည္ကိုသြားေရာက္တိုင္းမွာ ကခ်င္အႀကီးအကဲေတြနဲ႔ညွိႏိႈင္း ရေလ့ရွိတယ္။ သမိုင္းမွတ္တမ္းမရွိခင္အခ်ိန္ကတည္းက က်ေနာ္တို႔ဟာ ဒီၾကားေနနယ္ေျမမွာ ေနထိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ ကခ်င္ေတြဟာ ဒီနယ္စပ္ေဒသကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကခ်င္လူမ်ဳိးေတြဟာ ဗမာဘုရင္ေတြနဲ႔ဆက္ဆံေရး ရွိတစ္လွည့္၊ မရွိတစ္လွည့္ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ တခါတရံ ဗမာဘုရင္ေတြက မိုးေကာင္း၊ ဗန္းေမာ္တို႔ကိုသိမ္းပိုက္ခဲ့ဖူးတယ္။ ေအာက္ပိုင္းေဒသေတြေလာက္ပါပဲ။ အရင္တုန္းကေတာ့ ကခ်င္ေတြဟာ ေၾကးစားစစ္သားေတြျဖစ္ခဲ့တယ္။ ကခ်င္ေတြရဲ့အားသာခ်က္က ဒီေတာင္တန္းေဒသ၊ ဒီရာသီဥတုေတြနဲ႔ သဟဇာတျဖစ္ေအာင္ေနထိုင္တတ္တယ္။ ဗမာတပ္မွာ လက္နက္ေကာင္းေတြ ရွိေပမယ့္ သဘာ၀အတားအဆီးေတြကို သူတို႔မေက်ာ္လႊားႏိုင္ခဲ့ၾကဘူး။ စစ္ျဖစ္တုိင္းမွာ ကခ်င္ေတြနဲ႔မိတ္ဖြဲ႕တဲ့သူက ႏိုင္စၿမဲပဲ။

ေမး။ ။ ဗမာလူမ်ဳိးအမ်ားစုက သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ေတာင္ေပၚသားလို႔ေခၚၾကတဲ့ ကခ်င္၊ ကရင္တို႔လိုတိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးေတြထက္ သာတယ္လို႔ထင္ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္တယ္လို႔ ထင္သလဲ။
ေျဖ။ ။ ဗမာလူမ်ဳိးေတြဟာ သူတို႔မွာ ဘုရင္ရွိခဲ့ဖူးတယ္ဆိုၿပီး အင္မတန္၀ံ့ၾကြားၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ကခ်င္ေတြက်ေတာ့ ဗမာ၊ တရုတ္ ဘယ္သူ႔လက္ေအာက္မွ မက်ေရာက္ခဲ့ဖူးတဲ့အတြက္ အင္မတန္စိတ္ဓါတ္ခိုင္မာၾကတယ္။ ကခ်င္ေတြကို ၿဗိတိသွ်ေတြ ပထမဆံုးေအာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ ကခ်င္ေတြက အၿမဲလိုလို စစ္တိုက္ေနၾကေလ့ရွိတယ္။ တခါတရံ ကိုယ့္အခ်င္းခ်င္းတိုက္ၾကတယ္။ တခါတေလေတာ့ တျခားရန္သူေတြနဲ႔ တုိက္ၾကတယ္။ ရွမ္းလူမ်ဳိးေတြက အရင္တိုးတက္ခဲ့ၾကၿပီး ကခ်င္ေတြက ရွမ္းေတြရဲ့ယဥ္ေက်းမႈကို လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ အသံုးျပဳခဲ့ၾကတယ္။ လယ္စိုက္ပ်ဳိးျခင္းကို ရွမ္းလူမ်ဳိးေတြဆီက သင္ယူခဲ့တယ္။ ဗမာဘုရင္ေတြက ကခ်င္ေတြကို အရိုင္းအစိုင္းေတြလုိ႔ပဲ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ကခ်င္ေတြကိုထိမ္းခ်ဳပ္ဖို႔ စိတ္မကူးခဲ့ၾကဘူး။ သူတို႔ဟာ က်ေနာ္တို႔ကို လံုး၀လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့ၾကတယ္။

ေမး။ ။ ကိုလိုနီေခတ္ကို ဆက္သြားၾကတာေပါ့။ ၿဗိတိသွ်ေတြက ဗမာျပည္နဲ႔ကခ်င္ေတြကို ဘယ္လိုေျပာင္းလဲ ေစခဲ့သလဲ။
ေျဖ။ ။ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္ကဗမာျပည္နဲ႔ ဗမာဘုရင့္တိုင္းျပည္က တျခားစီပါ။ ဗမာဘုရင္ေတြရဲ့ နယ္ပယ္က အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲရွိတာပါ။ ကခ်င္ျပည္၊ ၀ျပည္၊ ကရင္နီျပည္၊ တျခားျပည္ေတြ တစ္ျပည္လံုးကို ဗမာဘုရင္ေတြ မထိမ္းခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဗမာျပည္မေဒသေလာက္ပဲ သူတို႔အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ အိႏၵိယေဒသ (Indian sub-continent) ကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ၿဗိတိသွ်ေတြက ဒီနယ္ေျမေဒသေတြအားလံုးကို သိမ္းပိုက္ခဲ့တယ္။ ၁၈၈၆ ခုႏွစ္ ၿဗိတိသွ်က်ဴးေက်ာ္မႈကိုတြန္းလွန္ခဲ့တုန္းက ဘယ္ဗမာစစ္သူႀကီးကမွ မပါ၀င္ခဲ့ဘူး။ ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္ေတြပဲ နယ္ခ်ဲ႕ေတြကိုတြန္းလွန္ခဲ့တယ္။ ၁၈၈၅ ခုႏွစ္မွာ သီေပါဘုရင္လက္က ဗမာ့ထီးနန္းကိုသိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ကခ်င္ျပည္ကိုလည္း အလိုအေလ်ာက္ေအာင္ႏိုင္ၿပီလို႔ ၿဗိတိသွ်ေတြထင္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ေတြေရာက္လာတာနဲ႔ ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေတာ္လွန္ေတာ့တာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ကခ်င္ဟာ ဗမာဘုရင္ေတြရဲ့လက္ေအာက္ခံ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ၿဗိတိသွ်ေတြသေဘာေပါက္သြားခဲ့ၾကတယ္။ ဒီကေန႔ ျပည္ေထာင္စုမွာ က်ေနာ္တို႔က မိမိဆႏၵအေလ်ာက္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ခဲ့တာပါ။ ရွမ္း၊ ကခ်င္နဲ႔တျခားတိုင္းရင္းသားေတြမွာ ကိုယ္ပိုင္သမိုင္း၊ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေျမေဒသ၊ ကိုယ္ပိုင္ဘာသာစကားေတြ ကိုလိုနီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး မတိုင္ခင္ကတည္းကရွိခဲ့တယ္။ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြအားလံုးကိုေပါင္းစည္းၿပီး ၿဗိတိသွ်ဗမာျပည္ကို တည္ေထာင္ခဲ့တာပါ။
ေမး။ ။ ဒုတိယကမၻာစစ္မွာ ကခ်င္ေတြ ၿဗိတိသွ်ဘက္ကပါ၀င္တိုက္ခုိက္ခဲ့တယ္။ ဗမာေတြကေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ့ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ဂ်ပန္ေတြနဲ႔ပဲအခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာ ကုန္လြန္ခဲ့တယ္။ ဒီအခ်က္က ကခ်င္-ဗမာဆက္ဆံေရးကို ဘယ္လိုအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ေစခဲ့သလဲ။
ေျဖ။ ။ ကခ်င္နဲ႔ခ်င္းေတြက မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစုကို ေထာက္ခံတဲ့သူေတြဆိုေတာ့ ဂ်ပန္ေခတ္မွာ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္) ေအာင္ဆန္းနဲ႔ သူ႔ရဲ့ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္(ဘီအိုင္ေအ) ေရာက္လာခ်ိန္မွာ ကခ်င္ေတြ အေျမာက္အမ်ားကို နယ္ခ်ဲ႔လက္ပါးေစေတြဆိုၿပီး သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္။ က်ေနာ့္ဆီမွာ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မွွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဂ်ပန္ေသနတ္ေတြကို ေနရာတိုင္းမွာသံုးခဲ့တယ္။ ၁၉၄၄ မတိုင္ခင္အထိ ဘီအိုင္ေအတပ္ေတြ ရြာေတြထဲ၀င္ေရာက္ၿပီး ကခ်င္ျပည္သူေတြကို ဒုကၡမ်ဳိးစံုေပးခဲ့တယ္။ ဘီအိုင္ေအက ဗမာျပည္ကို ဂ်ပန္လက္ေအာက္ကေန လြတ္လပ္ေရးရယူေပးခဲ့တယ္ဆိုတာ တကယ့္ဟာသပဲ။ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစု၊ ကခ်င္လူမ်ဳိးေတြ၊ ေျမာက္ပိုင္းကခ်င္ရိန္းဂ်ားတပ္သားေတြ တျခားေတာင္ေပၚသားလူမ်ဳိးစုေတြနဲ႔ပူးေပါင္းၿပီး ဂ်ပန္ကို ႏွင္ထုတ္ခဲ့တာပါ။ ေအာင္ႏိုင္မႈအထိမ္းအမွတ္အျဖစ္နဲ႔ ကခ်င္ရိန္းဂ်ားေတြ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ မတ္လ ၂၄-၂၆ရက္ေန႔အတြင္း ဗန္းေမာ္မွာ ပနမ္မေနာပြဲ(Panam Manau)ကို က်င္းပခဲ့တယ္။ ေနာက္တစ္ရက္ မတ္လ(၂၇)က်မွ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္)ေအာင္ဆန္းက ရန္ကုန္မွာ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးကို စတင္ခဲ့တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဗမာေတြ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေတာ္လွန္ေရးမွာပါ၀င္ခဲ့တာ ႏွစ္လ၊ သံုးလပါပဲ။ ဂ်ပန္ကို ေအာင္ႏိုင္လိုက္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးေျပာဆိုေဆြးေႏြးရာမွာ ကခ်င္ကအဓိကျဖစ္လာတာပါ။ ႏိုင္ငံေရးခ်ိန္ခြင္လွ်ာမွာ က်ေနာ္တို႔ကအသာစီးျဖစ္ခဲ့တာကိုး။ အဲဒါကေတာ့ အေျပာင္းအလဲကာလေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဗမာစစ္သားတစ္ေယာက္မွ မရွိပါဘူး။ ကခ်င္တပ္ေတြပဲ ရွိတာပါ။ စစ္ေအာင္ႏိုင္တဲ့အထိမ္းအမွတ္မေနာပြဲမွာ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္)ေအာင္ဆန္းနဲ႔ သူ႔ရဲ့ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရးသမားေတြကို ဖိတ္ၾကားခဲ့တယ္။ သူတို႔ တက္လာၿပီး က်ေနာ္တို႔နဲ႔ေတြ႔ဆံုတယ္။ ၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္ေရးအတူတကြ ပူးေပါင္းရယူဖို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကတယ္။

ေမး။ ။ ၁၉၄၇ မွာ ကခ်င္ေတြ အျခားသူေတြနဲ႔အတူ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကို သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တယ္။ ဦႏုရဲ့အရပ္သားအစိုးရက ဒီစာခ်ဳပ္ကိုေလးစားလိုက္နာခဲ့လား။
ေျဖ။ ။ (ဗိုလ္ခ်ဳပ္)ေအာင္ဆန္း ေသသြားၿပီးတဲ့ေနာက္၊ ဦးႏုက ပင္လံုစိတ္ဓါတ္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အဓိကက်႐ံႈးမႈက ႏု-အက္တလီစာခ်ဳပ္ပဲ။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္အရ က်ေနာ္တို႔ တန္းတူအခြင့္အေရးရတယ္။ ဒါေပမယ့္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုေတြက အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ပါးရည္နပ္ရည္ မရွိခဲ့ၾကဘူး။ ႏု-အက္တလီစာခ်ဳပ္က အင္မတန္အေရးႀကီးတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ကာကြယ္ေရး၊ ဘ႑ာေရးအပါအ၀င္ အာဏာအရပ္ရပ္ကို ဦးႏုရဲ့ဖဆပလအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို လႊဲေျပာင္းေပးခဲ့ တာကိုး။ ၁၉၄၈ အေျခခံဥပေဒအရ ဖဆပလကဲ့သို႔ေသာ အင္အားႀကီးပါတီကပဲ ပါလီမန္တစ္ခုလံုးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတဲ့အျပင္ ႏု-အက္တလီစာခ်ဳပ္အရ ဥစၥာဓနေတြနဲ႔လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာအားလံုးကို ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ရန္ကုန္အစိုးရကိုလႊဲေျပာင္းေပးခဲ့တယ္။

ေမး။ ။ ေကအိုင္အိုကို ၁၉၆၁ ခုႏွစ္မွာ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဘာျဖစ္ခဲ့လဲ။ ဘာလို႔ ဒီအဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေထာင္ခဲ့တာလဲ။
ေျဖ။ ။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္မွာ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ေတြ အကန္႔အသတ္နဲ႔ပဲ ရွိခဲ့တယ္။ ဗမာအစိုးရက ၁၉၄၈ အေျခခံဥပေဒနဲ႔ပါလီမန္မွာ လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားအမတ္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့တယ္။ ပထမဆံုးအခ်က္က ကခ်င္ရြာေတြကို တရုတ္ႏိုင္ငံကို လႊဲေျပာင္းေပးလိုက္တဲ့ကိစၥ။ ကခ်င္ျပည္သူေတြ၊ အထူးအျဖင့္ ကခ်င္ေက်ာင္းသားေတြ ဆန္႔က်င္ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒေၾကာင့္၊ ကိုယ္စားလွယ္နည္းတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔မွာ အားမရွိခဲ့ဘူး။ ဒုတိယျပႆနာက ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာ။ အေျခခံဥပေဒမွာ က်ေနာ္တို႔က ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ဘာသာေရးကိုခြဲျခားထား(Separation of the Church and the State) ေစခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဦးႏုက ႏိုင္ငံေရးကိစၥမွာ ဗုဒၵဘာသာကိုုအသံုးခ်လာတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ မမုန္းပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးမွာ ဗုဒၶဘာသာကိုဆြဲထည့္လာတာကိုေတာ့ မႀကိဳက္ဘူး။
ပင္လံုစာခ်ဳပ္မွာပါတဲ့ကတိက၀တ္က မွ်တမႈန႔ဲအေျခခံအခြင့္အေရး-လူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး၊ တန္းတူအခြင့္အေရးရရွိေရး၊ လြတ္လပ္စြာေျပာဆိုခြင့္၊ ဘာသာေရးလြတ္လပ္မႈနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ။ ဒါေတြက ပင္လံုစာခ်ဳပ္မွာပါ၀င္တဲ့အေၾကာင္းအရာေတြ။ ဒါေပမယ့္ ဦးႏုက ၁၉၄၈ အေျခခံ ဥပေဒကိုသံုးၿပီး ဥပေဒကိုလက္တစ္လံုးျခားလုပ္ဖို႔ ႀကိဳးစားလာတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ဘာသာနဲ႔ အာဏာခြဲေ၀မႈဆိုတဲ့အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ေၾကာင့္ ပါလီမန္ဟာ ကခ်င္လူမ်ဳိးေတြအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ့လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးကို ၁၉၆၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၅)ရက္ေန႔မွာ စတင္ခဲ့တာပါ။ ဒီကေန႔အထိလည္း က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးကိုပဲ ဦးစားေပးေဆြးေႏြးခ်င္တာပါ။ အပစ္ရပ္ဖို႔ မလိုဘူး။ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းေတြ မလိုဘူး။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကစတဲ့ ျပႆနာေတြအားလံုးရဲ့အရင္းအျမစ္က ႏိုင္ငံေရးျပႆနာျဖစ္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ဘက္က ႏိုင္ငံေရးကိစၥေတြကိုပဲ စတင္ေဆြးေႏြးသြားရမွာပါ။

ေမး။ ။ ေကအိုင္အိုကို စတင္ဖြဲ႔စည္းတုန္းက ကခ်င္ေတြက လံုး၀လြတ္လပ္ေရးကို လိုခ်င္ခဲ့တာပါ။ ၁၉၇၀ ေနာက္ပိုင္းက်မွ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကို ေျပာင္းလဲေတာင္းဆိုလာတယ္။ ဘာလို႔ သူတို႔ရဲ့ရပ္တည္ခ်က္ကို လံုး၀လြတ္လပ္ေရးကေန ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကိုေျပာင္းသြားရတာလဲ။
ေျဖ။ ။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့အေျခခံရည္မွန္းခ်က္ကို ရႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ သိျမင္လာလို႔ပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေျခအေနကိုလိုက္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္ကိုေတာင္းဆိုရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ႏွလံုးသားထဲမွာ အျမစ္စြဲေနတဲ့လံုး၀လြတ္လပ္ေရးဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ရဲ့အေျခအေနအရ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးရယူဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္ဟာ ကုန္းတြင္းပိတ္ျဖစ္တယ္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြေၾကာင့္၊ က်ေနာ္တို႔ရဲ့စစ္ေရးအင္အား၊ ေခါင္းေဆာင္မႈစတာေတြေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ရပ္တည္ရွင္သန္ခြင့္အတြက္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုပါတယ္။
တခ်ိန္တုန္းကေတာ့ ဆိုရွယ္လစ္အစိုးရေတြ စည္းလံုးညီညြတ္ေတာ့မလို ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ၊ ယူဂိုဆလားဗီယားနဲ႔ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြ ညီညြတ္ၾကေတာ့မလိုျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေနရာေဒသတုိင္းမွာ အားလံုးက ေပါင္းစည္းညီညြတ္လာၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔လည္း ေျပာင္းလဲဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ အျခားတိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြျဖစ္တဲ့ ကရင္၊ ခ်င္း၊ ရခိုင္ေတြနဲ႔မဟာမိတ္ဖြဲ႕ခဲ့တယ္။ သူတို႔နဲ႔ ေပါင္းစည္းျခင္းအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ႏိုင္ငံေရးရပ္တည္ခ်က္ကို ပိုၿပီးခိုင္မာေစခ်င္ခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ေနာက္ဆံုး အဆံုးအစြန္ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ လံုး၀လြတ္လပ္ေရး ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေမး။ ။ အရင္ စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီးသန္းေရႊထက္စာရင္ လက္ရွိ (ဦး)သိန္းစိန္ လက္ထက္မွာ ကခ်င္နဲ႔ဗမာအၾကား ပိုမိုအဆင္ေျပလာႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသလား။ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရးဆိုတဲ့ အေနအထားမွာေပါ့။
ေျဖ။ ။ သိပ္မၾကာေတာ့တဲ့ အခ်ိန္မွာ (ဦး)သိန္းစိန္ရဲ့အစိုးရအဖြဲ႔အတြင္းမွာ အကြဲအၿပဲေတြျဖစ္ေတာ့မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ (ဦး)သိန္းစိန္လည္း တစ္ေန႔ေန႔မွာေတာ့ တိုင္းရင္းသားလူနည္းစုအေရးကုိ နားလည္လာမွာပါ။ (ေဒၚေအာင္ဆန္း)စုၾကည္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ့အေျခအေနကို သေဘာေပါက္ပါတယ္။ (ဦး)သိန္းစိန္လည္း နားလည္ေကာင္း နားလည္ႏိုင္ေပမယ့္ မတူညီတဲ့ႏိုင္ငံေရးသေဘာေတြေၾကာင့္ ခက္ခဲတဲ့အေျခအေနတစ္ခု ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒီမိုကေရစီကေတာ့ ဒီမိုကေရစီပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဗမာပဲ ခ်ဳပ္ကိုင္္လႊမ္းမိုးမယ့္ စနစ္ပါ။ ဒါက သူတို႔ရဲ့ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းပါ။ သူတို႔ရဲ့ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းကို မျပင္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ အခ်င္းခ်င္းျပန္လည္သင့္ျမတ္ဖို႔ ခက္ခဲလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံျပင္ပမွာေနထိုင္တဲ့သူေတြေတာ့ နားလည္သေဘာေပါက္ၾကမွာပါ။
ဗမာေတြ သူတို႔ရဲ့ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းကိုျပဳျပင္ခဲ့ရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ျပန္သင့္ျမတ္ၾကမွာပါ။ (ေဒၚေအာင္ဆန္း)စုၾကည္ရဲ့အေနအထားက ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ဖို႔အတြက္ ေကာင္းလာမွာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ဗမာေတြကိုမလႊမ္းမိုးခ်င္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔ရဲ့သမိုင္း၊ က်ေနာ္တို႔ရဲ့ျဖစ္တည္မႈ၊ တခ်ိန္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ရဲ့ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မႈနဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ က်ေနာ္တို႔ရဲ့တိုင္းျပည္ကိုပဲ ကာကြယ္ခ်င္တာပါ။

ေမး။ ။ ဗမာေတြနဲ႔ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ဖို႔ ဘယ္အရာက အဓိကအတားအဆီးျဖစ္ေနတယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ။ ။ အဓိက အတားအဆီးကေတာ့ စစ္တပ္ပါ။ စစ္ဘက္ အာဏာပိုင္ေတြပါ။ ဒီစစ္တပ္က ဗမာဘုရင္ေတြကို အစားထိုးထားျခင္းပါ။ စစ္တပ္ရဲ့သေဘာထားက ဗမာဘုရင္ေတြအစားရပ္တည္ဖို႔ပဲ။ ဗမာဘုရင္ေတြက က်ေနာ္တို႔ကို အရိုင္းအစိုင္းလို႔ပဲသတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကုိ လူလို႔ ေတြးမွတ္ခဲ့ၾကတာ မဟုတ္ဘူး။
[ဧရာ၀တီသတင္းဌာန၏ အင္တာဗ်ဴးကဏၭတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ Carlos Sardiña Galache ၏ Reflections on Kachin History ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္။]

မူရင္းအင္တာဗ်ဴးကို http://www.irrawaddy.org/archives/10264 တြင္ ဖတ္႐ႈႏုိင္ပါသည္။

Read more »

Sweet December

Read more »

ကခ်င္ေခါင္းေဆာင္ ၁ေယာက္က အခုလို DASSK အေပၚခုလိုနားလည္လက္ခံေပးထားနိုင္ ပါတယ္။(video interview )

Post by ဒီမုိ ဖက္တီး.

Read more »